Jak ustalić wynagrodzenie pracownika w okresie niewykonywania pracy, odszkodowanie, odprawę, dodatek wyrównawczy i inne należności przewidziane w Kodeksie pracy po 1 stycznia 2003 r.?

Od 29 listopada 2002 r. w razie rozwiązania przez pracownika bez wypowiedzenia umowy o pracę z Twoją firmą (bez uzasadnienia), możesz wystąpić do sądu pracy o odszkodowanie - bez względu na to, czy w wyniku takiego rozwiązania Twoja firma poniosła jakąkolwiek szkodę.

Odszkodowanie to przysługuje w wysokości wynagrodzenia pracownika za okres wypowiedzenia, a w przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy - w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni.

Przypomnijmy, że przed 29 listopada 2002 r. Twoja firma mogła w takiej sytuacji dochodzić odszkodowania, pod warunkiem że w ogóle poniosła szkodę. Sąd zasądzał odszkodowanie w wysokości wyrządzonej szkody, jednakże nie mogło ono przewyższać wynagrodzenia pracownika za okres wypowiedzenia, a w przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy - wynagrodzenia za okres 2 tygodni.

Odszkodowanie to nadal będzie obliczane jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy.
W związku z nową regulacją w Kodeksie pracy od 1 stycznia 2003 r. dostosowano też przepisy wykonawcze. Zmiana ta ma jedynie charakter porządkowy.



Od 29 listopada 2002 r. możesz udzielać pracownikowi nawet bez jego wniosku czasu wolnego w zamian za czas przepracowany ponad ustaloną normę. W takim przypadku do końca okresu rozliczeniowego udzielasz pracownikowi czasu wolnego od pracy w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych.

Pamiętaj, że nie może to spowodować obniżenia wynagrodzenia należnego pracownikowi za pełny miesięczny wymiar czasu pracy.

Przypomnijmy, że przed 29 listopada 2002 r. czasu wolnego od pracy za pracę nadliczbową mogłeś udzielić pracownikowi jedynie na jego wniosek i w takim samym wymiarze co czas przepracowany ponad ustaloną normę.

W związku z nową regulacją w Kodeksie pracy ustalono sposób obliczania wynagrodzenia pracownika za czas wolny od pracy udzielony w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych.

I tak od 1 stycznia 2003 r. przy ustalaniu tego wynagrodzenia stosujesz zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, z tym że składniki wynagrodzenia ustalane w wysokości przeciętnej obliczasz z miesiąca, w którym przypada czas wolny od pracy.





Od 1 stycznia 2002 r. matkom karmiącym dziecko piersią przeniesionym do innej pracy i na skutek czego otrzymującym niższe wynagrodzenie za pracę przysługuje dodatek wyrównawczy.
W związku z nową regulacją w Kodeksie pracy, od 1 stycznia 2003 r. dostosowano też przepisy wykonawcze. Zmiana ta ma jedynie charakter porządkowy.



Przed 1 stycznia 2003 r. w celu obliczenia wynagrodzenia chorobowego miesięczną stawkę wynagrodzenia pracownika dzieliłeś przez 30, a następnie wynik mnożyłeś przez liczbę dni nieobecności pracownika w pracy z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby.

Tak obliczoną kwotę odejmowałeś od wynagrodzenia pracownika przysługującego za cały miesiąc. Dzięki tym obliczeniom uzyskiwałeś kwotę, jaką wypłacałeś pracownikowi za przepracowaną część miesiąca. Nie było jasne, czy dni dla pracownika wolne od pracy, czyli np. soboty, niedziele i święta (na które było wystawione zwolnienie lekarskie), powinieneś wliczać do puli dni niezdolności do pracy wskutek choroby.

Od 1 stycznia 2003 r. kwotę, jaką otrzymasz z podzielenia miesięcznej stawki wynagrodzenia przez 30 mnożysz nie przez liczbę dni nieobecności pracownika w pracy z powodu choroby, ale przez liczbę dni wskazanych w zaświadczeniu lekarskim o czasowej niezdolności pracownika do pracy w wskutek choroby.

Dzięki tym obliczeniom uzyskujesz kwotę, jaką wypłacasz pracownikowi za przepracowaną część miesiąca. Liczba dni wskazanych w zaświadczeniu lekarskim o niezdolności do pracy wskutek choroby obejmuje wszystkie dni tej niezdolności, czyli również niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z rozkładu czasu pracy w pięciodniowym tygodniu pracy.



Od 1 stycznia 2003 r. w pierwszym dniu każdego okresu niezdolności do pracy wskutek choroby albo odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, trwającej nie dłużej niż 6 dni pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia chorobowego. Od 1 stycznia 2003 r. dostosowano brzmienie przepisów wykonawczych regulujących zasady obliczania wynagrodzenia do przepisów zmienionego Kodeksu pracy.





Od 1 stycznia 2003 r. wynagrodzenie, odszkodowanie i inne świadczenia ustalane w wysokości wynagrodzenia za jeden dzień lub wielokrotności wynagrodzenia za jeden dzień obliczasz, dzieląc miesięczną kwotę ustaloną według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop przez tzw. współczynnik ekwiwalentowy, a następnie mnożąc przez liczbę dni pracy, za które to wynagrodzenie, odszkodowanie lub inna należność są ustalane.

Przed 1 stycznia 2003 r. przepisy regulowały jedynie obliczanie wynagrodzenia za okres dwóch tygodni, miesiąca lub jego wielokrotności.



Podstawa prawna:
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 6 grudnia 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. nr 214, poz. 1811),
- art. 61², art. 92 § 1¹, art. 92 § 2, art. 143 § 2, art. 179 Kodeksu pracy,
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14 ze zm.).

Autor: Edyta Kołkowska, specjalista w Departamencie Prawa Pracy, Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej