Nowości
RSS
Ważny od 2007-12-20 do 2007-12-31
Jak ustalić wartość początkową leasingowanego samochodu osobowego?
Środki trwałe oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze zaliczasz do aktywów trwałych jednej ze stron umowy. Sprawdź, jak ustalić wartość początkową leasingowanego samochodu osobowego.
Zgodnie z treścią MSR 17 § 12 leasingobiorcy powinni ujmować leasing finansowy w bilansie jako aktywa i zobowiązania w kwotach równych wartości godziwej przedmiotu leasingu, ustalonej na dzień rozpoczęcia leasingu lub w kwotach równych wartości bieżącej minimalnych opłat leasingowych, jeżeli jest ona niższa od wartości godziwej. Wartość godziwa, o której mowa jest to zazwyczaj cena rynkowa wskazana w umowie.
W przypadku samochodów osobowych problem wyceny i bieżących rozliczeń jest dość złożony. Aby prawidłowo ustalić wartość tego typu dobra, należy uwzględnić przepisy ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm., dalej: uor) oraz ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT).
Przy ustalaniu wartości początkowej leasingowanego samochodu osobowego musisz brać pod uwagę następujące uregulowania:
- środki trwałe wycenia się według cen nabycia lub kosztów wytworzenia lub wartości przeszacowanej (art. 28 ust. 1 pkt 1 uor),
- cena nabycia i koszt wytworzenia środków trwałych w budowie, środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmuje ogół ich kosztów poniesionych przez jednostkę za okres budowy, montażu, przystosowania i ulepszenia, do dnia bilansowego lub przyjęcia do używania, w tym również niepodlegający odliczeniu VAT oraz podatek akcyzowy (art. 28 ust. 8 uor)
- w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (art. 86. ust. 1 ustawy o VAT)
- w przypadku nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony kwotę podatku naliczonego stanowi 60% (...) nie więcej jednak niż 6.000 zł (art. 86 ust. 3 ustawy o VAT),
- w przypadku usługobiorców użytkujących samochody osobowe (…) na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze, kwotę podatku naliczonego stanowi 60% kwoty podatku naliczonego od czynszu (raty) lub innych płatności wynikających z zawartej umowy, udokumentowanych fakturą. Suma kwot w całym okresie użytkowania samochodów i pojazdów, o których mowa w zdaniu pierwszym, dotycząca jednego samochodu lub pojazdu, nie może jednak przekroczyć kwoty 6.000 zł (art. 86 ust. 7 ustawy o VAT).
Sposób wyceny przedstawia poniższy przykład.
PRZYKŁAD
Przedsiębiorstwo produkcyjne podpisało umowę podatkowego leasingu operacyjnego. Przedmiotem umowy jest samochód osobowy o wartości ofertowej 64.600 zł. Czynsz inicjalny wynosi 2.500 zł, czynsz zerowy 4.000 zł, opłata manipulacyjna 500 zł. Z harmonogramu spłat wynika, że czynsz inicjalny i czynsz zerowy stanowi spłatę kapitału (wartości ofertowej).
Opłaty związane z rejestracją pojazdu pokrywa leasingobiorca na podstawie faktury wystawionej przez leasingodawcę. Wartość faktury za dokonanie rejestracji wynosi 200 zł. Umowa przewiduje 47 rat leasingowych po 1.380 zł. Ponadto z umowy wynika, iż korzystający ma prawo do nabycia przedmiotu za 646 zł.
Leasingobiorca ma zamiar nabyć samochód po zakończeniu umowy. Podane kwoty są kwotami netto. Stawka podatku VAT wynosi 22%. Umowa dla celów bilansowych rozpatrywana jest jako umowa leasingu finansowego, co wynika z zasad klasyfikacji przestawionych art. 3 ust. 4 uor. Podmiot nie może zastosować uproszczonych zasad klasyfikacji o których mowa w art. 3 ust. 6 uor. W związku z tym przedmiot umowy wymaga ujęcia w księgach korzystającego.
W pierwszym etapie na wartość początkową złoży się: wartość ofertowa, opłata manipulacyjna i opłata rejestracyjna. W tym przypadku w wartości początkowej należy również uwzględnić cenę wykupu. Wynika to z tego, że leasingobiorca ma pewność co do nabycia samochodu po zakończeniu umowy. Obliczenia prezentuje tabela nr 1.
| Wartość ofertowa w tym: | 64.600,00 zł |
| czynsz inicjalny | 2.500,00 zł |
| czynsz zerowy | 4.000,00 zł |
| Opłata manipulacyjna | 500,00 zł |
| Opłata za rejestrację | 200,00 zł |
| Cena wykupu | 646,00 zł |
| Suma netto | 65.946,00 zł |
Tabela 1. Ustalanie wartości początkowej. Etap I
Do tak ustalonej kwoty należy dodać podatek VAT niepodlegający odliczeniu (art. 28 ust. 8 uor). W tym momencie pojawia się wątpliwość. Czy podatkiem niepodlegającym odliczeniu jest:
- suma podatku ze wszystkich płatności minus 6.000 zł,
- suma podatku z części kapitałowych (wartość ofertowa) i innych opłat podwyższających wartość środka trwałego (np. opłata manipulacyjna, opłata rejestracyjna) minus 6.000 zł?
Rozwiązanie według wariantu 1
Podejście takie jest nieprawidłowe, bowiem poszczególne płatności zawierają także część odsetkową. Skoro nie dodajemy części odsetkowych do wartości początkowej, to nielogicznym byłoby dodanie VAT niepodlegającego odliczeniu od tych odsetek.
Rozwiązanie według wariantu 2
Podejście to polega na obliczeniu VAT od części kapitałowych i innych opłat podwyższających wartość środka trwałego. Następnie pomniejszenie o VAT, który mamy prawo odliczyć.
Warto pamiętać, że wykup należy traktować jako odrębną czynność, w związku z czym w przypadku wykupu podatnikowi przysługuje nowy limit. Oznacza to, że podatnik może odliczyć na podstawie faktury dokumentującej ten zakup 60% podatku VAT, jednak nie więcej niż 6.000 zł. Są to dwa niezależne zdarzenia dające dwa niezależne od siebie limity, mimo że prawo wykupu wynika bezpośrednio z umowy leasingu. Obliczenia prezentuje tabela nr 2.
| Suma netto bez ceny wykupu | 65.300,00 zł |
| Podatek VAT | 14.366,00 zł |
| 60% naliczonego podatku VAT | 8.619,60 zł |
| Podatek VAT do odliczenia | 6.000,00 zł |
Tabela 2. Ustalanie wartości początkowej. Etap II
Od sumy netto ustalonej w tabeli nr 1 odjęto kwotę związana z wykupem. Następnie obliczono VAT przy użyciu stawki 22%. W kolejnym kroku ustalono 60% VAT, co dało 8.619,60 zł. W związku z tym, że jest to kwota przekraczająca 6.000 zł, jako VAT podlegający odliczeniu należy przyjąć 6.000 zł.
| Cena wykupu | 646,00 zł |
| Podatek VAT | 142,12 zł |
| 60% naliczonego podatku VAT | 85,27 zł |
| Podatek VAT do odliczenia | 85,27 zł |
Tabela 3. Ustalanie wartości początkowej. Etap III
Tak jak wspomniano wcześniej, wykup traktowany jest odrębnie, w związku z czym „wpadamy” w nowy limit 6.000 zł. Podatek VAT od wykupu wynosi 142,12 zł. Z tej kwoty możemy odliczyć 60%, co daje 85,27 zł.
| Suma podatku VAT | 14.508,12 zł |
| Suma podatku VAT do odliczenia | 6.085,27 zł |
| Nieodliczony podatek VAT | 8.422,85 zł |
Tabela 4. Ustalanie wartości początkowej. Etap IV
Suma VAT z tabeli nr 2 i tabeli nr 3 wynosi 14.508,12 zł, z czego możemy odliczyć 6.085,27 zł. Pozostała część, tj. VAT, którego nie możemy odliczyć wpłynie na wartość środka trwałego.
| Suma netto | 65.946,00 zł |
| Nieodliczony podatek VAT | 8.422,85 zł |
| Wartość początkowa | 74.368,85 zł |
Tabela 5. Ustalanie wartości początkowej. Etap V
Tak ustalona wielkość stanowi wartość początkową. Drugostronnie należy ją ująć na koncie „Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego”. Warto pamiętać, że ze względu na podatkowo operacyjny charakter leasingu odpisy amortyzacyjne nie będą stanowiły kosztu uzyskania przychodu. Kosztami będą poszczególne płatności oraz VAT, który nie podlegał odliczeniu.
Zaprezentowany model wyceny zawiera pewne uproszczenie, dość powszechnie stosowane. W tabeli nr 2 jako podatek do odliczenia uznaliśmy kwotę 6.000 zł. Dokonując jednak szczegółowej analizy okazuje się, że podatek, który na bieżąco odliczamy zawiera w sobie podatek od części kapitałowej oraz od części odsetkowej. Przykład poniżej.
| Pozycja | Płatność | Kapitał | Odsetki | Podatek VAT | VAT do odliczenia 60% | VAT nieodliczony 40% | VAT do odliczenia dotyczący kapitału | VAT do odliczenia dotyczący odsetek |
| Czynsz 1 | 1.380,00 zł | 1.108,06 zł | 271,94 zł | 303,60 zł | 182,16 zł | 121,44 zł | 146,26 zł | 35,90 zł |
Tabela 6. Podział podatku VAT do odliczenia – metoda pełna
W przypadku tej umowy, na podstawie szczegółowych wyliczeń, stwierdzono, że podatek który odliczono w kwocie 6.000 zł na poziomie 5.269,04 zł dotyczy części kapitałowych, zaś 730,96 zł to odliczony VAT z poszczególnych części odsetkowych.
W związku z tym, ustalając wartość początkową przy zastosowaniu podziału VAT metodą pełną, należałoby w tabeli nr 2 - jako podatek do odliczenia - przyjąć kwotę 5.269,04 zł. Finalnie wartość środka trwałego wzrosłaby o kwotę 730,93 zł i wyniosłaby 75.099,81 zł (74.368,85 + 730,96). Oczywiście równolegle doszłoby do wzrostu wysokości zobowiązania z tytułu leasingu finansowego. Są to jednak kwoty praktycznie nieistotne. W zależności od oprocentowania mogą się różnie kształtować, zazwyczaj w okolicach 1.000 zł.
Stosowanie tego modelu wyceny wymagałoby indywidualnego podejścia w stosunku do każdej umowy. Dlatego model polegający na odjęciu kwoty 6.000 zł można uznać za poprawny.
Autor: Paweł Sałdyka, pracownik działu księgowości w spółce międzynarodowej
Ostatnia aktualizacja: 26.01.2009
Autor: Paweł Sałdyka
