Rozpoczęły się wakacje, a wraz z nimi okres urlopowy pracowników. W tym czasie pracodawcy często oferują dofinansowanie do wypoczynku pracowników. Warto się więc upewnić, jakie są konsekwencje podatkowe takiego dofinansowania w zależności od tego czy sfinansowane zostało ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, czy ze środków obrotowych pracodawcy. Sprawdź również, jakie warunki muszą być spełnione, by dofinansowanie do wypoczynku dzieci korzystało ze zwolnienia z podatku dochodowego.
Dofinansowanie do wypoczynku ze środków ZFŚS
Pracodawcy, którzy tworzą zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (dobrowolnie lub obligatoryjnie) nie zaliczają wartości świadczeń przekazanych pracownikom do kosztów swej działalności.
Kosztami są odpisy na ZFŚS:
- w rachunkowości - w momencie ich ujęcia w księgach,
- w rozliczeniach dla potrzeb podatkowych - na dzień przekazania środków pieniężnych na wyodrębniony rachunek bankowy.
Ze środków ZFŚS może zostać udzielone dofinansowanie do wakacyjnego wypoczynku pracowników i ich rodzin.
Muszą jednak zostać spełnione warunki określone w ustawie z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm.), dalej: uzfśs, czyli:
- dofinansowanie z funduszu do usług w zakresie różnych form wypoczynku - nie ma przy tym znaczenia, czy jest to wypoczynek krajowy, czy zagraniczny,
- przyznanie ulgowych usług i świadczeń, a także wysokość dopłat ze środków ZFŚS muszą być uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby, która jest uprawniona do korzystania z funduszu (art. 8 ust. 1 uzfśs).
| Jeśli wypoczynek pracownika bądź jego dofinansowanie finansowane są przez zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, dofinansowanie to powinno być imiennie skierowane do osób uprawnionych do korzystania z pomocy ZFŚS. |
Zgodnie bowiem z art. 8 uzfśs od oceny sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z ZFŚS przy uwzględnieniu określonych kryteriów socjalnych, poprzedzających indywidualną ocenę sytuacji socjalnej pracownika zależy, czy dana osoba będzie mogła skorzystać z pomocy i jaka będzie wysokość tej pomocy.
Wolna od podatku, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.), dalej: updof, jest wartość otrzymanych przez pracownika w związku z finansowaniem działalności socjalnej, o której mowa w przepisach o ZFŚS, rzeczowych świadczeń oraz otrzymanych przez niego w tym zakresie świadczeń pieniężnych, sfinansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych, łącznie do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 380 zł.
Niekorzystne stanowisko organów podatkowych
Izby skarbowe reprezentują jednak pogląd, że świadczenie w postaci zorganizowanej i sfinansowanej przez pracodawcę ze środków ZFŚS wycieczki nie może korzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 67 updof. Zdaniem na przykład Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 9 lutego 2010 r., nr IBPBII/1/415-907/09/BD wycieczka zorganizowana dla pracowników przez pracodawcę nie jest ani świadczeniem rzeczowym, ani świadczeniem pieniężnym tylko usługą turystyczną. Podobnie wynika z interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie IPPB4/415-111/10-2/JS z 26 kwietnia 2010 r.
W tym ostatnim przypadku dyrektor izby argumentował, że zwolniona od podatku jest wartość zarówno rzeczowych, jak i pieniężnych świadczeń otrzymywanych przez pracownika, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki:
- świadczenia mają związek z finansowaniem działalności socjalnej,
- świadczenia mają charakter świadczeń rzeczowych bądź pieniężnych,
- są w całości sfinansowane z środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych,
- ich wysokość nie przekracza w roku podatkowym kwoty 380 zł.
Czym jest świadczenie rzeczowe?
W związku z tym, że updof nie określa definicji rzeczy ani świadczenia rzeczowego, należy odwołać się do znaczenia tych pojęć w języku potocznym lub definicji stosowanych w innych dziedzinach prawa.
Zgodnie z art. 45 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.) rzeczami są tylko przedmioty materialne.
Zatem materialny charakter, dający podstawę do zakwalifikowania jako świadczenie rzeczowe, mają np. paczki świąteczne, wartość biletów do kina, wartość karnetu na basen czy siłownię.
Jak wynika z powyższego, ze zwolnienia w limitowanej części korzystają jedynie świadczenia pieniężne oraz świadczenia o charakterze rzeczowym. Natomiast nie można uznać, że wartość wycieczki obejmująca koszty przewozu, opłaty przewodnika, koszty ubezpieczenia jest świadczeniem rzeczowym, uczestnicy wycieczki nie otrzymują bowiem świadczenia o charakterze materialnym, tj. rzeczowym. Przedmiotem świadczenia jest usługa turystyczna, a nie rzecz.
Co na to Ministerstwo Finansów?
Z kolei Ministerstwo Finansów w piśmie z 30 marca 2010 r. stwierdziło, że nowe brzmienie cytowanego przepisu (art. 21 ust. 1 pkt 67 updof - przyp. red.) odnosi się nie tylko do świadczeń rzeczowych, ale i pieniężnych. Ze zwolnienia (w granicach obowiązującego limitu oraz o ile spełnione są pozostałe przesłanki zawarte w przepisie) korzysta obecnie także świadczenie polegające na zakupie wycieczki lub jej dofinansowaniu sfinansowane z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.
Jak widać stanowisko ministerstwa i izb skarbowych nie są tożsame.
Czy dofinansowanie do wypoczynku podlega ubezpieczeniom społecznym?
Świadczenia związane z dofinansowaniem do wypoczynku są zwolnione z oskładkowania niezależnie od ich wartości, pod warunkiem że przyznane zostały zgodnie z regulaminem ZFŚS.
Podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie stanowią świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (§ 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, Dz.U. nr 161, poz. 1106 ze zm.).
| Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób (art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.). |
Dofinansowanie do wypoczynku pracowników ze środków obrotowych pracodawcy
Jeśli pracodawca zdecyduje się na dofinansowanie wypoczynku pracowników z własnych środków, kwota dofinansowania będzie na podstawie art. 12 ust. 1 updof stanowić dla pracowników przychód ze stosunku pracy. Kwota ta będzie stanowiła podstawę naliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych, a na podstawie § 1 rozporządzenia składkowego także składek ZUS.
Pracodawca będzie mógł zaliczyć dofinansowanie do kosztów swej działalności, pod warunkiem że wykaże związek między kwotą przekazywaną pracownikom a zabezpieczeniem lub zachowaniem źródła przychodów.
Dofinansowanie do wypoczynku dzieci
Konsekwencje dofinansowania do wypoczynku dzieci zależą od tego, czy to dofinansowanie pochodziło ze środków obrotowych pracodawcy czy też z ZFŚS.
Dofinansowanie zorganizowanego wypoczynku dzieci do lat 18 ze środków obrotowych pracodawcy będzie korzystać zezwolnienia od podatku dochodowegodo kwoty760 zł rocznie (art. 21 ust. 1 pkt 78 updof).
Należy przy tym pamiętać, że dofinansowanie wypoczynku dziecka do lat 18 korzysta ze zwolnienia od podatku, pod warunkiem że:
- wypoczynek jest zorganizowany,
- organizatorem wypoczynku jest podmiot prowadzący działalność w tym zakresie,
- wypoczynek ma formę wczasów, kolonii, obozu lub zimowiska, w tym również połączonego z nauką, pobytu na leczeniu sanatoryjnym, w placówkach leczniczo-sanatoryjnych, rehabilitacyjno-szkoleniowych i leczniczo-opiekuńczych.
- wczasy to wypoczynek poza miejscem zamieszkania, którego organizatorzy za opłatą zapewniają noclegi, całodzienne wyżywienie, a niekiedy także rozrywki sportowe i kulturalne,
- kolonia to zorganizowany pobyt dzieci i młodzieży poza miejscem stałego zamieszkania, dla wypoczynku w czasie wakacji,
- obóz to zorganizowany wypoczynek grupy ludzi, często połączony z uprawianiem sportu, doskonaleniem zawodowym, nauką języków obcych,
- zimowisko to zorganizowany w celach wypoczynkowych pobyt młodzieży poza miastem w czasie ferii zimowych.
| W przypadku gdy dofinansowanie do wypoczynku dzieci pochodzi ze środków ZFŚS, nie ma ograniczenia kwotowego. |
Podstawa prawna: - art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 67 i pkt 78 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.),
- art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 pkt 9 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.),
- art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 6a, art. 7, art. 8 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm.),
- § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 ze zm.),
- art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.),
- art. 45 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.).
- art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 pkt 9 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.),
- art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 6a, art. 7, art. 8 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm.),
- § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 ze zm.),
- art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.),
- art. 45 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.).
