RSS Mapa strony Ustaw jako startową Mój portal niedziela, 27 maja 2012 r.
Jesteś tutaj: Strona główna » Nowości » Archiwum nowości księgowych » Nowości księgowe 2008 » Nowości księgowe II kwartał 2008
Rozmiar tekstu:  f1 f2 f3

Nowości

RSS
Ważny od 2008-06-18 do 2008-12-31

Jak prawidłowo dokonać potrącenia z wynagrodzenia za pracę?

Wynagrodzenie za pracę podlega szczególnej ochronie, zagwarantowanej przepisami Kodeksu pracy. Pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia ani przenieść tego prawa na inną osobę. Pracodawca może, w ściśle określonych sytuacjach i granicach, dokonać zmniejszenia przysługującego pracownikowi wynagrodzenia na zaspokojenie długu wobec siebie lub innych podmiotów i takie zmniejszenie określa się mianem potrącenia. Jak dokonać potrąceń z wynagrodzenia za pracę dowiesz się z tekstu.

Należy przy tym pamiętać, że potrącenie to jest jednostronnym uprawnieniem pracodawcy.
Potrąceń dokonuje się z wynagrodzenia za pracę, ale po odliczeniu wszystkich obowiązkowych należności na rzecz budżetu państwa, a więc składek na ubezpieczenia społeczne, w części finansowanej przez pracownika oraz zaliczki na podatek dochodowy. Z uwagi na występowanie przymusowej składki na ubezpieczenie zdrowotne, którą też pokrywa pracownik, ją również należy uwzględnić, ustalając kwotę, z której będą dokonywane potrącenia.

Reasumując, przed przystąpieniem do zmniejszenia pracowniczego wynagrodzenia pracodawca najpierw oblicza jego wysokość „do wypłaty”, czyli inaczej – netto.
Z wynagrodzenia za pracę (przed potrąceniem składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki podatkowej) odlicza się, w pełnej wysokości, kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia.
Istota tego odliczenia polega na tym, że pracodawca ma możność zmniejszenia kwoty wynagrodzenia pracownika, podlegającej wypłaceniu w danym miesiącu, o wynagrodzenie wypłacone mu w poprzednim terminie płatności za czas nieobecności w pracy, za który wynagrodzenie mu nie przysługuje, np. za udział w strajku czy urlop bezpłatny (wyrok Sądu Najwyższego z 4 października 1994 r., I PRN 71/94, OSNP nr 7/1995, poz. 89). Warto podkreślić, że odliczenia można dokonać tylko w najbliższym terminie wypłaty, przypadającym bezpośrednio po tej bezzasadnej wypłacie (wyrok Sądu Najwyższego z 4 października 1994 r., I PRN 71/94, OSNAPiUS nr 7/1995, poz. 89), bez konieczności uzyskania na to zgody pracownika.
PRZYKŁAD
W pewnej firmie wypłata wynagrodzenia za dany miesiąc następuje 28. dnia tego miesiąca. Pracownik po otrzymaniu wynagrodzenia w maju (za maj), skorzystał z tygodniowego urlopu bezpłatnego. Pracodawca nienależną pracownikowi kwotę wynagrodzenia z tytułu jego nieobecności w pracy rozłożył w czasie i zamierza dokonać odliczenia w czerwcu, lipcu i sierpniu. Jego postępowanie będzie nieprawidłowe, jako że w ostatnich dwóch z wymienionych miesięcy nie wypłaci pracownikowi należnego wynagrodzenia za pracę, bezpodstawnie je uszczuplając. Odliczenie w ciągu kilku terminów płatności stanowi naruszenie przepisu Kodeksu pracy. Jeżeli więc pracownik nie był obecny w pracy w maju, to tylko odliczenie z czerwcowego wynagrodzenia zostanie dokonane prawidłowo. Natomiast na pozostałe odliczenia pracodawca powinien mieć pisemną zgodę pracownika.
Może się zdarzyć, że na skutek błędnego obliczenia wynagrodzenia należnego za dany miesiąc pracownik otrzyma kwotę wyższą niż powinien. Zapewne pracodawca chciałby tę pomyłkę wyprostować i odzyskać różnicę. Nie może jednak tak po prostu potrącić nadpłaty z wynagrodzenia za następny miesiąc ani potraktować jej jako zaliczki na poczet przyszłej pensji. Kodeks pracy bowiem wyraźnie wylicza, jakie rodzaje należności mogą być przymusowo potrącone i jest to katalog zamknięty.
Samowolne uszczuplenie wynagrodzenia pracownika, nawet wówczas gdy wcześniej zostało ono zawyżone, daje pracownikowi podstawę do wystąpienia z roszczeniem przeciwko pracodawcy.
Jedynym wyjściem z sytuacji jest uzyskanie pisemnej zgody pracownika na potrącenie nadpłaconej kwoty. Jeśli takiej zgody nie ma, pracodawcy pozostaje dochodzenie należności na drodze sądowej w postępowaniu cywilnym i zażądanie zwrotu na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Pracownik otrzymujący wynagrodzenie z góry powinien liczyć się ze zwrotem nienależnie pobranego wynagrodzenia w razie niewykonywania pracy w okresie, za który mu zapłacono (uchwała Sądu Najwyższego z 8 grudnia 1994 r., I PZP 49/94, OSNAPiUS nr 16/1995, poz. 202 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 14 listopada 1996 r., I PRN 112/96, OSN nr 11/1997, poz. 191).

Zwracamy jednak uwagę na to, że aby unikać takich niezręcznych sytuacji, pracodawca powinien za każdym razem przed wypłatą dokładnie sprawdzić, ile się pracownikowi należy i za co.

I. Potrącenia ustawowe

Jakie są rodzaje potrąceń?

Potrącenia można podzielić na dwie grupy: ustawowe, czyli te, które nie wymagają zgody pracownika, i pozostałe dobrowolne, przy których pisemna zgoda pracownika jest absolutnie konieczna.

Według kp bez zgody pracownika potrąceniom z wynagrodzenia netto (po odliczeniu składek na ZUS i zaliczki na podatek) podlegają tylko następujące należności:
  1. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
  2. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
  3. zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,
  4. kary pieniężne przewidziane w art. 108 (za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy).

Potrąceń dokonuje się w takiej kolejności, w jakiej zostały w Kodeksie pracy wymienione. Świadczy to o pewnej hierarchii, czyli konkretne należności mają pierwszeństwo przed innymi. Jest to ważne szczególnie przy zbiegu kilku różnych potrąceń.

Ad 1. Świadczenia alimentacyjne

Zdecydowanie uprzywilejowanymi należnościami są alimenty i to one stoją na pierwszym miejscu, jeśli chodzi o kolejność potrąceń. Zatem najpierw muszą się znaleźć środki na pokrycie świadczeń alimentacyjnych. Dopiero po ich ściągnięciu, gdy odpowiednia ilość środków jeszcze pozostanie, można potrącać kolejne wierzytelności.
Uzyskanie sum na zaspokojenie alimentów może nastąpić w trybie postępowania egzekucyjnego, tj. przy udziale komornika lub bez takiego postępowania.

Ad 2. Inne należności niż alimentacyjne

Często zdarza się, że pracownik zaciąga różne inne zobowiązania jak kredyty, pożyczki, a potem ich nie spłaca lub też nie wywiązuje się ze swoich obowiązków wobec budżetu państwa czy samorządu, nie płacąc podatków, opłat, składek na ZUS. Długi te egzekwuje się na mocy tytułów wykonawczych w drodze egzekucji sądowej albo administracyjnej. Organem egzekucyjnym w administracji jest np. naczelnik urzędu skarbowego, dyrektor oddziału ZUS, dyrektor izby celnej. Tryb prowadzenia obu egzekucji przebiega podobnie, według procedur omówionych przy ściąganiu świadczeń alimentacyjnych. Obowiązki pracodawcy w zakresie dokonywania potrąceń na podstawie tytułu wykonawczego są tu też takie same.

Ad 3. Zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi

Zdarzają się sytuacje, w których pracownik musi pobrać z firmy pewną kwotę pieniędzy na pokrycie wydatków związanych z wykonywaniem obowiązków służbowych, np. na zakup materiałów, surowców, paliwa, delegacje. Kwoty te podlegają jednak obowiązkowi zwrotu lub wyliczenia się.

Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego pojęcia zaliczki pieniężnej nie można interpretować rozszerzająco. Za zaliczkę nie będzie więc uznana część wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi na poczet wynagrodzenia przyszłego przed terminem jego wymagalności, chyba że strony umówiły się inaczej (wyrok SN z 24 lipca 2001 r., I PKN 552/00, OSNP 2003/12/291). Chodzi tu o tzw. wynagrodzenie akonto. Gdy nadchodzi termin wypłaty wynagrodzenia, pracownik po prostu otrzymuje pozostałą część pensji.
Pracodawca ma prawo potrącić udzielone pracownikowi zaliczki pieniężne, jeżeli ten nie rozliczył się z nich, nie zwrócił nadwyżki w terminie, w którym miał obowiązek to zrobić. I znów trzeba pamiętać o zachowaniu kolejności potrąceń. Zaliczki są bowiem dopiero na trzecim miejscu po alimentach i innych świadczeniach z tytułem wykonawczym.

Ad 4. Kary porządkowe

Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy pracodawca może zastosować wobec winnego karę pieniężną. Kara pieniężna zarówno za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu ważniejszych trzech potrąceń. Kara ulega bowiem potrąceniu dopiero jako ostatnia. Środków z tytułu kar porządkowych pracodawca nie może przeznaczyć na własne cele. Powinny być one przeznaczone na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.

Granice potrąceń

W ramach ochrony wynagrodzenia za pracę ustawodawca wytyczył granice, do których w ogóle można je umniejszać, wziąwszy pod uwagę, że pensja pracownicza stanowi pewną podstawę utrzymania pracobiorcy i jego rodziny.

Wobec tego potrącenia mogą być dokonywane w następujących granicach:
  • w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych – do wysokości 3/5 wynagrodzenia,
  • w razie egzekucji innych należności lub potrącenia zaliczek pieniężnych – do wysokości połowy wynagrodzenia.

Sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne oraz zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia. Natomiast sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych wraz z potrąceniami wymienionymi wyżej nie mogą łącznie przekraczać 3/5 wynagrodzenia.
Niezależnie od tych potrąceń kary pieniężne odejmuje się w granicach określonych w art. 108 kp, czyli do jednodniowego wynagrodzenia za jedno przewinienie lub dziesiątej jego części za więcej „wpadek”.
Nagroda z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne (tzw. trzynastka) oraz należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej podlegają egzekucji na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych do pełnej wysokości. Oznacza to, że w przypadku wymienionych elementów przychodów ze stosunku pracy nie ma ograniczenia do 3/5 przy odciąganiu alimentów. W pełni mogą być one przeznaczone na pokrycie należności alimentacyjnych.
PRZYKŁAD
W marcu pracownikowi przysługiwało dodatkowe wynagrodzenie roczne w wysokości 1.500 zł brutto oraz wynagrodzenie za pracę. Ze względu na zajęcie komornicze alimentacyjne w wysokości 8.000 zł cała kwota „trzynastki” zostanie przekazana komornikowi na pokrycie zadłużenia, natomiast z wynagrodzenia za pracę „netto” pracodawca potrąci 3/5.
Kwoty wolne od potrąceń

1. Decyduje wynagrodzenie minimalne

Pracodawca, dokonując ujęć z wynagrodzenia pracownika, musi pozostawić mu pewną część, którą trzeba wypłacić. Pracownik nie może zostać bez środków do życia. Zawsze więc dostanie przynajmniej kwotę wolną od potrąceń, której nie można naruszyć. Do wyjątków należy sytuacja, gdy potrącane są alimenty. Tu nie ma kwoty wolnej od potrąceń. Jednakże działa wówczas ograniczenie do 3/5.

Wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:
  1. minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
  2. 75% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,
  3. 90% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu kar pieniężnych przewidzianych w art. 108 kp.

Kwota wolna zmienia się zazwyczaj wraz z początkiem każdego roku kalendarzowego, kiedy podwyżce ulega minimalne wynagrodzenie za pracę. Ponieważ stanowi ją ustawowe minimum, ale po odliczeniu składek społecznych i zaliczki na podatek dochodowy, czyli znów wynagrodzenie netto, wpływ na wysokość kwoty wolnej mają również takie elementy, jak zryczałtowane koszty uzyskania przychodów oraz kwota zmniejszająca podatek, tzw. kwota wolna w podatku, które również zmieniają się co roku. Oczywiście kwota wolna od potrąceń nie musi być bezwzględnie taka sama dla wszystkich pracowników. Inna obowiązuje dla tych, którzy złożyli pracodawcy oświadczenie PIT-2 pozwalające na pomniejszanie zaliczki na podatek o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, określonej w pierwszym przedziale obowiązującej skali podatkowej, a inna dla tych, którzy takiego oświadczenia nie złożyli.
Trzeba tu również wspomnieć o osobach, które podejmują pierwsze zatrudnienie i otrzymują 80% wynagrodzenia minimalnego w pierwszym roku pracy. W 2008 r. jest to 900,80 zł. Dla nich kwotę wolną od potrąceń liczy się właśnie od tego wynagrodzenia.
Przy obliczaniu kwoty wolnej uwzględniamy również składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

2. Jak liczyć kwotę wolną?

W 2008 r. wynagrodzenie minimalne wynosi 1.126 zł dla osób zajmujących pełen etat. Podstawowe koszty uzyskania przychodów to 111,25 zł, a kwota wolna w podatku – 48,90 zł. Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9%, odliczeniu podlega jednak tylko 7,75% podstawy wymiaru. Obciążenie pracownika z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wynosi łącznie 13,71%. Znając te wartości, można wyznaczyć kwotę wolną od potrąceń, która wynosi 845,17 zł.

Reasumując, przy pobieraniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:
  1. minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – 845,17 zł,
  2. 75% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi, tj. 633,88 zł,
  3. 90% wynagrodzenia minimalnego netto – przy potrącaniu kar pieniężnych przewidzianych w art. 108 kp – 760,65 zł.

Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwoty wolne ulegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy.
PRZYKŁAD
Pracownik jest zatrudniony na 1/2 etatu i otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 635 zł netto. Ma zadłużenie niealimentacyjne komornicze. Potrącenie sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne nie może przekraczać połowy wynagrodzenia netto, czyli 317,50 zł. Pozostaje jeszcze ustalenie kwoty wolnej od potrąceń. Kwota minimalnego wynagrodzenia musi zostać zmniejszona proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, czyli 845,17 zł × 1/2 = 422,59 zł. Zatem pracownikowi można potrącić 212,41 zł (635 zł – 422,59 zł). Potrącenie nie przekracza granicy 317,50, więc zostało przeprowadzone prawidłowo.
PRZYKŁAD
Wynagrodzenie za pracę pracownika wynosi 1.500 zł brutto. Po odjęciu podstawowych potrąceń na rzecz budżetu państwa, tj. składek na ubezpieczenia społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki na podatek, wynagrodzenie do wypłaty wynosi 1.101,86 zł (pracownik złożył oświadczenie PIT-2).
Pracownik ma zajęcie komornicze z tytułu alimentów w wysokości 600 zł. Można je potrącać do wysokości 3/5 wynagrodzenia, czyli maksymalnie kwotę 661,11 zł (1.101,86 zł × 3/5). Pracownik otrzyma do wypłaty 501,86 zł (1.101,86 zł – 600 zł).
PRZYKŁAD
Pracownik otrzymuje minimalne wynagrodzenie za pracę 1.126 zł. Po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki na podatek otrzymuje 845,17 zł. Pracodawca dysponuje tytułem wykonawczym dotyczącym niespłaconego kredytu bankowego w wysokości 3.000 zł. Potrącenie sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne nie może przekraczać połowy wynagrodzenia netto, czyli 422,59 zł. Po potrąceniu otrzymałby 422,59 zł. Ponieważ jednak kwota wolna od potrąceń w tym wypadku wynosi właśnie tyle ile wynagrodzenie pracownika, pracodawca nie może dokonać potrącenia na zaspokojenie długu w banku.
PRZYKŁAD
Wynagrodzenie netto pracownika wynosi 1.790,10 zł (brutto 2.500 zł). Płaci alimenty (tytuł wykonawczy) w wysokości 600 zł. Ponadto, nie zwrócił w terminie 100 zł niewykorzystanej zaliczki pieniężnej, pobranej na zakup paliwa do służbowego auta. Potrącenia te łącznie nie mogą przekroczyć 3/5 wynagrodzenia, czyli 1.074,06. Po potrąceniu alimentów (te są w pierwszej kolejności) zostanie pracownikowi 1.190,10 (1.790,10 zł – 600 zł). W przypadku potrącania zaliczek pieniężnych kwota wolna od potrąceń wynosi 633,88 zł. Zatem po potrąceniu zaliczki pracownikowi zostanie więcej niż wynosi kwota wolna. Łącznie potrącenia nie przekroczą również 3/5 wynagrodzenia. Potrącenia zostały dokonane prawidłowo.
II. Potrącenia dobrowolne

Zgoda pracownika

W praktyce pracownik może mieć nie tylko zadłużenia, które kp wymienia i dopuszcza ich potrącanie bez zgody dłużnika, ale także inne np. raty pożyczki z kasy zapomogowo-pożyczkowej, składki na związki zawodowe, składki na ubezpieczenie na życie. Te właśnie należności, innego rodzaju niż enumeratywnie wymienione w kp mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika, ale tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie.
Wszelka inna forma – ustna, dorozumiana jest nieważna.
Również tak pogląd potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 1 października 1998 r., I PKN 366/98. Potrącenia dobrowolne, bez uzyskania pisemnej aprobaty pracownika, stają się bezprawne w dacie wypłaty pracownikowi zaniżonej pensji. Wykroczeniem pracodawcy przeciwko prawom pracownika jest również dokonanie potrącenia po cofnięciu zgody przez tego ostatniego. Może to bowiem uczynić w każdej chwili, bez podania uzasadnienia swojej decyzji.

Swoją pisemną zgodę pracownik wyraża na potrącenie konkretnego rodzaju należności. Kwota i tytuł uszczuplenia muszą mu być znane. Podpisywanie zgody na potrącenie w przyszłości bliżej nieokreślonych kwot należności, np. z tytułu ewentualnych niedoborów, jest nieważne. Mocy prawnej nie ma również zgoda na potrącenie z wynagrodzenia świadczeń, których ponoszenie należy do obowiązków pracodawcy. Przykładami mogą tu być koszty wstępnych, okresowych badań lekarskich, posiłków profilaktycznych czy odzieży roboczej.

Kwoty wolne od potrąceń

Również w przypadku potrąceń dobrowolnych pracodawcę ograniczają kwoty wolne, których wysokość zależy od tego, na czyją rzecz są dokonywane.

I tak, wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:
  1. minimalnego wynagrodzenia za pracę, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (845,17 zł) – przy potrącaniu należności na rzecz pracodawcy,
  2. 80% kwoty określonej w pkt 1 (676,14 zł) – przy potrącaniu należności na rzecz innych podmiotów.

W razie zbiegu potrąceń przymusowych i dobrowolnych najpierw zaspakajane są te pierwsze, czyli ustawowe. Dopiero gdy pozostanie wystarczająca ilość środków i zachowane będą kwoty wolne, można dalej rozdzielać je pomiędzy kolejnych wierzycieli.
PRZYKŁAD
Pracownik otrzymuje wynagrodzenie netto w wysokości 1.342,70 zł. Jest członkiem związków zawodowych i z tego tytułu zobowiązany jest do płacenia składki członkowskiej w wysokości 25 zł miesięcznie. Ponadto z tytułu dodatkowego ubezpieczenia składka do PZU wynosi 38 zł miesięcznie. Ostatnio pracownik ten przystąpił do kasy zapomogowo-pożyczkowej i z tego tytułu płaci składki w wysokości 20 zł miesięcznie. Na wszystkie powyższe potrącenia pracownik wyraził pisemną zgodę. Jednakże pracownik ten ma wysokie zajęcie komornicze niealimentacyjne, ok. 9.000 zł, 400 zł alimentów oraz 30 zł kary finansowej i 80 zł zaliczki.

Krok 1.

W pierwszej kolejności pracodawca potrąci alimenty, pamiętając, że maksymalnie można ująć z tego tytułu:

1.342,70 zł × 3/5 = 805,62 zł

Po odjęciu pełnej kwoty alimentów pozostaje 942,70 zł (1.342,70 zł – 400 zł).

Krok 2.

W następnej kolejności będzie zajęcie komornicze niealimentacyjne. Kwota wolna wynosi tu 845,17 zł. Potrącenie takiego świadczenia nie może przekroczyć połowy wynagrodzenia, a łącznie z alimentami – 3/5 pensji.
Na poczet tego długu można zabrać pracownikowi 97,53 zł (942,70 zł – 845,17 zł). W sumie z alimentami potrącenie wynosi 497,53 zł, czyli mniej niż 3/5.

Krok 3.

Kolejnym potrąceniem jest zaliczka pieniężna. Kwota wolna to 633,88 zł, czyli 75% minimalnego wynagrodzenia netto. Zaliczki, łącznie z należnościami niealimentacyjnymi i alimentacyjnymi nie mogą przekroczyć 3/5 wynagrodzenia. Maksymalnie można byłoby potrącić więc 211,29 zł (845,17 zł – 633,88 zł). Jednak zaliczka wynosi 80 zł i można ją potrącić, nie naruszając granicy 3/5. Po tym ujęciu pracownik otrzyma 765,17 zł (845,17 zł – 80 zł).

Krok 4.

Ostatnim z ustawowych potrąceń jest kara porządkowa. Kwotą wolną od potrąceń jest tu 760,65 zł, tj. 90% wynagrodzenia minimalnego netto. Na poczet kary można więc ściągnąć jedynie 4,52 zł (765,17 zł – 760,65 zł).

Krok 5.

Teraz pozostały potrącenia dobrowolne, na które pracownik wyraził pisemną zgodę. Wszystkie dotyczą podmiotów trzecich, tj. kasy zapomogowo-pożyczkowej, PZU i związków zawodowych. Kwotą wolną jest tu więc 676,14 zł. Wynika z tego, że można mu jeszcze potrącić 89,03 zł (765,17 zł – 676,14 zł). Z tego najpierw powinna być pokryta składka związkowa 22 zł. Pracodawca ma bowiem obowiązek pobrania składki członkowskiej na wniosek organizacji związkowej i w sytuacji gdy pracownik zgodził się na piśmie na jej ściąganie z wynagrodzenia. Tak wynika z ustawy o związkach zawodowych. Niepobranie składki mogłoby narazić pracodawcę na zarzut utrudniania działalności związkowej. Pozostała kwota wystarcza jeszcze na potrącenie składki do PZU oraz składki do kasy zapomogowo-pożyczkowej. Wynagrodzenie ostatecznie wyniesie 677,65 zł (760,65 zł – 25 zł – 38 zł – 20 zł).

Podsumowanie:
Wynagrodzenie netto – 1.342,70 zł
Potrącenia ustawowe:
Alimenty 400 zł (w całości)
Należności niealimentacyjne 97,53
Do wypłaty: 845,17 zł
Zaliczka 80 zł
Kara 4,52 zł
Do wypłaty: 760,65 zł
Potrącenia dobrowolne:
Składka związkowa 25 zł + składka do PZU 38 zł + KZP 20 zł = 63 zł
Do wypłaty dla pracownika: 677,65 zł.

Podstawa prawna: art. 87 - 91 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Autor: Iza Nowacka, księgowa w biurze podatkowym, specjalista ds. kadrowo-płacowych
Ostatnia aktualizacja: 26.01.2009
Autor: Izabela Nowacka

Słowa kluczowe:

potrącenie

Porady o zbliżonej tematyce

Więcej

Orzeczenia

Nie jesteś jeszcze użytkownikiem Portalu FK?

Zapraszamy do zarejestrowania się. Rejestracja jest wyjątkowo łatwa.

Jako użytkownik Portalu FK możesz:

  • korzystać z ponad 8 000 odpowiedzi ekspertów na rzeczywiste pytania księgowych;
  • konsultować swoje wątpliwości z ekspertami i otrzymać indywidualną, fachową poradę;
  • zyskać błyskawiczny dostęp do codziennie aktualizowanej bazy narzędzi dla księgowych:
    • ponad 100 aktów prawnych oraz blisko 80 interpretacji i orzeczeń,
    • ponad 30 kalkulatorów i blisko 50 wskaźników i stawek,
    • ponad 50 gotowych wzorów dokumentów do pobrania.

Otrzymasz praktyczny
prezent: informator
w formacie PDF