Jak opodatkować wyrobisko górnicze i urządzenia w nim się znajdujące?

Zdaniem Trybunału, wspomniane przepisy podatkowe, tj. art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 upol, regulujące opodatkowanie budowli, są zgodne z Konstytucją w ten sposób, że nie odnoszą się do podziemnych wyrobisk górniczych oraz że mogą odnosić się do obiektów i urządzeń zlokalizowanych w tych wyrobiskach.

WSA w Gliwicach rozstrzygając spór pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym powziął wątpliwości co do opodatkowania podatkiem od nieruchomości obiektów i urządzeń górniczych, zlokalizowanych w podziemnym wyrobisku górniczym, wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z powyższym, na wniosek podatnika, zwrócił się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.

Wynika z tego, że budowlą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jest:

1. obiekt budowlany lub
2. urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym, zapewniające jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem.

Aby więc obiekty i urządzenia górnicze zlokalizowane w wyrobisku górniczym mogły zostać uznane za budowle opodatkowane podatkiem od nieruchomości, muszą łącznie zostać spełnione poniższe warunki:

1. obiekty i urządzenia górnicze są urządzeniami budowlanymi w rozumieniu prawa budowlanego,
2. wyrobisko górnicze jest obiektem budowlanym,
3. urządzenia budowlane zapewniają możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

W rozpatrywanej sprawie powstał spór co do spełnienia drugiej z przesłanek. Organ podatkowy zajął stanowisko, iż wyrobisko górnicze stanowi obiekt budowlany. Natomiast podatnik był odmiennego zdania, gdyż zgodnie z art. 2 Prawa budowlanego ustawy tej nie stosuje się do wyrobisk górniczych, co oznacza, że definicja budowli zawarta w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego nie odnosi się do wyrobiska budowlanego. Również Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z 12 marca 2002 r., sygn. III ZP 34/01, oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 września 2007 r., sygn. II FSK 1016/06, uznały, iż wyrobisko górnicze nie będąc obiektem budowlanym (NSA) ani nieruchomością (SN) nie podlega podatkowi od nieruchomości. Dodatkowo warto zwrócić uwagę na wyrok NSA z 3 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 656/05, w którym sąd uznał, że art. 2 Prawa budowlanego wcale nie oznacza, że budowle znajdujące się w wyrobisku górniczym nie są budowlami w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W wydanym wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż wyrobiska górnicze nie są opodatkowane podatkiem od nieruchomości, gdyż nie są one obiektami budowlanymi w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Natomiast w kwestii opodatkowania obiektów i urządzeń zlokalizowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych Trybunał Konstytucyjny przyjął stanowisko, iż brak jest argumentów przemawiających przeciwko możliwości ich opodatkowania, jeżeli da się je zaklasyfikować jako budowle. Wynika z tego, że nie można z góry przyjąć, iż urządzenia budowlane znajdujące się w wyrobisku górniczym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tak jak ma to miejsce w odniesieniu do samych wyrobisk górniczych. O podleganiu bądź niepodleganiu opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tych urządzeń budowlanych będzie można rozstrzygnąć dopiero w konkretnej sprawie badając spełnienie koniecznych przesłanek warunkujących ich opodatkowanie.

Rozstrzygnięcie należy uznać za pozytywne dla podatników, gdyż Trybunał jednoznacznie stwierdził, iż wyrobisko górnicze nie jest obiektem budowlanym. Wynika z tego, że obiekty i urządzenia w nim zlokalizowane, zapewniające jego użytkowanie, nie mieszczą się w definicji budowli zawartej w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Należy jednak zauważyć, iż Trybunał stanął na stanowisku, że, co do zasady, te obiekty i urządzenia będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jeżeli np. będą związane z obiektem budowlanym zapewniającym możliwość jego użytkowania. Obowiązek wskazania takiego obiektu budowlanego i wykazania istnienia związku funkcjonalnego z urządzeniami budowlanymi będzie ciążył na organie podatkowym.

Ponadto należy zauważyć, iż wyrok Trybunału, z pewnością, będzie miał duże znaczenie w sprawach opodatkowania podatkiem od nieruchomości sieci kablowych wykorzystywanych przez operatorów telekomunikacyjnych.