Czy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę z pracownikiem, który ujawnił informację na temat wynagrodzeń pracowników w celu przeciwdziałania dyskryminacji płacowej w firmie? Informacje na temat wysokości wynagrodzenia poszczególnych pracowników są objęte w firmach zasadą poufności. Sprawdź, jak zagadnienie to regulują przepisy oraz poznaj stanowisko Sądu Najwyższego w tej sprawie.
© FotoChannels / Glow Images
Zakaz ujawniania zarobków - czy wynika wprost z przepisów Kodeksu pracy?
Przepisy kp nie zawierają wprost zakazu ujawniania zarobków przez pracowników.
| Obowiązek utrzymywania w tajemnicy informacji na temat zarobków można wysnuć z przepisów kp dotyczących obowiązków pracowniczych. |
Pracownik jest zobowiązany m.in. dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracownika na szkodę, co wynika z art. 100 § 2 pkt 4 kp.
Ponadto informacje dotyczące wynagrodzenia podlegają ochronie na podstawie przepisów ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz.U. z 2003 r. nr 153, poz. 1503, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tajemnicą przedsiębiorstwa są nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których pracodawca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Warto podkreślić, że w razie ujawnienia przez pracownika informacji na temat wysokości wynagrodzenia pracodawca może też w takim wypadku zastosować wobec pracownika łagodniejsze środki w postaci upomnienia lub nagany. Za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy pracodawca może stosować wobec pracownika karę upomnienia lub karę nagany (art. 108 § 1 kp).
Stanowisko SN w sprawie ujawnienia informacji o zarobkach przez pracownika w celu wyjaśnienia sposobu jego wyliczania
Należy wskazać, że orzecznictwo sądowe dotyczące skutków ujawnienia przez pracownika informacji dotyczących wysokości wynagrodzenia za pracę jest niejednolite. Na przykład w wyroku z 5 marca 2007 r., sygn. akt I PK 228/06, Sąd Najwyższy orzekł, że: „pracodawcy przysługuje uprawnienie do określenia zasad zachowania tajemnicy dotyczących przedsiębiorstwa. Jeżeli nie narusza to istotnych elementów treści stosunku pracy, to nie jest konieczne wypowiedzenie zmieniające, a odmowa przestrzegania tych zasad może być zakwalifikowana jako ciężkie naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 kp”.
Natomiast w wyroku z 26 maja 2011 r., sygn. akt II PK 304/10, Sąd Najwyższy orzekł, że: „przekazanie przez pracownika innym pracownikom danych objętych tzw. klauzulą poufności wynagrodzeń w celu przeciwdziałania nierównemu traktowaniu i przejawom dyskryminacji płacowej nie może stanowić podstawy rozwiązania z nim umowy o pracę w trybie art. 52 kp. Stanowiłoby to bowiem rodzaj odwetu wobec pracownika”.
W sprawie tej pracownik, który był zatrudniony na stanowisku przedstawiciela handlowego, zwrócił się do przełożonego o udzielenie informacji na temat sposobu wyliczenia wysokości premii. W odpowiedzi otrzymał e-maila od swojego przełożonego wraz z omyłkowo podanymi informacjami na temat wynagrodzeń i premii innych pracowników. Pracownik te informacje przekazał drogą elektroniczną nie tylko swojej żonie, ale również innym pracownikom. A ponieważ większość z tych pracowników podpisała oświadczenia o nieujawnianiu informacji na temat swojego wynagrodzenia, pracodawca wysłał pracownikowi pismo o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Jako przyczynę wskazał złamanie obowiązujących w spółce zasad i rozpowszechnienie wśród osób nieupoważnionych danych, które stanowiły informacje poufne, czego skutkiem była utrata zaufania do pracownika.
Zdaniem Sądu Najwyższego tego typu sytuacja nie mogła być podstawą rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wskazał, że w omawianej sprawie pracownik chciał uzyskać od pracodawcy informację na temat wysokości wynagrodzenia. Pracownik chciał, aby przełożony wyjaśnił pracownikowi nierówności w wysokości wynagrodzeń pracowników zatrudnionych na samych stanowiskach.
Sąd Najwyższy stwierdził, że skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszania zasady równego traktowania w zatrudnieniu, w tym dążenie do wyjaśnienia lub udzielenie w jakiejkolwiek formie wsparcia innym pracownikom zmierzające do przeciwdziałania stosowaniu przez pracodawcę potencjalnej dyskryminacji płacowej, nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o prace lub jej rozwiązanie bez wypowiedzenia.
Podstawa prawna: - art. 183b § 1 pkt 2 Kodeksu pracy.
