Nowości
RSS
Ważny od 2007-07-10 do 2007-12-31
Jak fiskus zwracał akcyzę zapłaconą niesłusznie od samochodów osobowych starszych niż dwuletnie
Minister Finansów uznał, że zwrotu podatnikom nadpłaty w podatku akcyzowym nie można dokonywać na podstawie Ordynacji podatkowej. W tym celu przygotowano projekt nowej ustawy, która umożliwi podatnikom odzyskanie niesłusznie zapłaconego podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotoweym lub importem samochodu osobowego starszego niż dwuletni.
Problem ze zwrotem nadpłaty w podatku akcyzowym mają podatnicy, którzy w wyniku orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-313/05 (Maciej Brzeziński v. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie) ogłoszonego w 18 stycznia 2007 r. od tego właśnie dnia czekają na możliwość odzyskania zapłaconego nienależnie podatku.
Trybunał uznał, że przepisy o podatku akcyzowym obowiązujące od 1 maja 2004 r. do 30 listopada 2006 r. były niezgodnie z prawem unijnym, ponieważ nakładały na samochody osobowe sprowadzone w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia podatek akcyzowy wyższy niż ten którym były obciążone takie same samochody już zarejestrowane sprzedawane w Polsce.
Zgodnie z wyrokiem ETS, kwota zwrotu powinna być obliczona poprzez porównanie kwoty podatku zapłaconego w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego z kwotą podatku zawartą w cenie podobnego samochodu osobowego, który jest użytkowany na terenie kraju.
Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Dlatego uzasadnione jest objęcie omawianym prawem do zwrotu także akcyzy zapłaconej z tytułu importu samochodów osobowych.
Nowa ustawa ma na celu wprowadzenie jednolitych zasad zwrotu części podatku akcyzowego zapłaconego od starszych niż dwuletnie, samochodów osobowych, nabytych w okresie od 1 maja 2004 r. do 30 listopada 2006 r.
Minister Finansów uznał bowiem, że zwrotu podatnikom nadpłaty w podatku akcyzowym nie można dokonywać na podstawie Ordynacji podatkowej, gdyż byłaby to droga najszybsza i najprostsza do osiągnięcia celu. A przecież nie o to chodzi fiskusowi. Jest wręcz przeciwnie.
Jakie zasady zwrotu nadpłaty przewiduje projekt?
Projekt ustawy szczegółowo określa zasady zwrotu, z uwzględnieniem sposobu obliczenia części podatku akcyzowego podlegającego zwrotowi.
Kwota akcyzy do zwrotu stanowi różnicę kwoty akcyzy obliczonej zgodnie z zasadami obowiązującymi przed 1 grudnia 2006 r. (stawki zależne od wieku samochodu) oraz kwoty podatku akcyzowego obliczanego według stawki akcyzy - 13,6 % dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2000 cm³ oraz 3,1% dla pozostałych (bez względu na wiek), z uwzględnieniem wartości rynkowej pojazdu.
W odniesieniu do pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualnego (krajowego) podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna.
Kwotę akcyzy podlegającą zwrotowi będzie się ustalać według następującego wzoru:
Z = a – n
gdzie:
Z – oznacza kwotę akcyzy do zwrotu,
a - oznacza kwotę podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego,
n – oznacza podatek akcyzowy zawarty w cenie samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju, ustalany odpowiednio:
(1) - dla samochodów osobowych o pojemności skokowej silnika powyżej 2000 cm³,
zgodnie ze wzorem:
n = (wartość rynkowa samochodu : 1,22/1,136) x 0,136
(2) - dla pozostałych samochodów osobowych, zgodnie ze wzorem:
n = (wartość rynkowa samochodu : 1,22/1,031) x 0,031
W czym problem?
Jak łatwo zauważyć, fiskus zmienia zasady gry w czasie jej trwania. Drugą istotną w tej sprawie kwestia jest sposób obliczania kwoty zwrotu. Ustawa odnosi się bowiemdo średniej wartości rynkowej danego samochodu w określonym miesiącu podobnego samochodu nabytego wewnątrzwspólnotowo albo importowanego, którego dotyczy zwrot podatku, pomijając cenę zakupu zadeklarowaną przez podatnika.
Na potrzeby dokonania zwrotu za średnią wartość samochodu osobowego przyjęto wartość samochodu ustalaną na podstawie notowanej na rynku krajowym, w miesiącu powstania obowiązku podatkowego, a jeżeli ta data nie jest możliwa do ustalenia, to w miesiącu zapłaty akcyzy, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu roku produkcji, wyposażenia.
Jednakże w przypadku samochodu nabytego wewnątrzwspólnotowo albo importowanego, którego wartość mogła zostać obniżona z powodu złego stanu technicznego, jeżeli podatnik przedstawi dokumenty potwierdzające taki stan techniczny, przy obliczaniu akcyzy do zwrotu będzie brany pod uwagę również ten aspekt, tak aby uwzględnić wartość rynkową samochodu o takim samym stanie technicznym. O ile jest to możliwe do ustalenia. Tak wiec podatnik, który sprowadził do Polski samochód w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu, zapłacił podatek w nienależnej wysokości, zamiast odzyskać nadpłatę akcyzy na podstawie Ordynacji podatkowej, na co czeka od maja 200 4r., będzie teraz musiał po 3 latach udowodnić, jaki była stan techniczny samochodu.
W praktyce odzyskanie nadpłaty może być więc zupełnie niemożliwe lub bardzo utrudnione, co także nie jest zgodne z prawem europejskim.
Po trzecie niemniej ważne, projektowana ustawa wprowadza zmiany do ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257, z późn. zm.) polegające na możliwości określenia podstawy opodatkowania przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej samochodu osobowego, zarejestrowanego na terytorium kraju, kiedy wysokość podstawy opodatkowania w przypadku sprzedaży na terytorium kraju albo nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tego samochodu.
W takiej sytuacji organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w ramach czynności sprawdzających wezwie podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od notowanej wartości rynkowej samochodu osobowego. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, organ podatkowy w ramach wszczętego postępowania podatkowego określi wysokość podstawy opodatkowania z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych.
Zasady udziału biegłego w postępowaniu podatkowym są uregulowane m.in. w art. 197 Ordynacji podatkowej. Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona w ten sposób odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej wartości samochodu osobowego, koszty opinii biegłego lub biegłych poniesie podatnik. Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Dzięki tym wszystkim zabiegom, niewiele trzeba będzie zwracać, a może i coś wpłynie do budżetu państwa.
Autor: Hubert Składnik, prawnik
Ostatnia aktualizacja: 26.01.2009
Autor: Hubert Składnik
