Jak będą opodatkowane dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych?

Istotną nowością, którą wprowadza projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym, są zmiany w opodatkowaniu zysków z kapitału. Dotychczas dochody te były zwolnione z podatku.

Według projektu od dochodów uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z odpłatnego zbycia papierów wartościowych i odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych, a także z realizacji praw z nich wynikających oraz z udziałów w spółkach mających osobowość prawną, podatek dochodowy będzie wynosił 19% uzyskanego dochodu (art. 1 pkt 24 projektu ustawy).

Zatem w przyszłym roku podatek zapłacisz zarówno od odsetek, zysku ze sprzedaży jednostek funduszy inwestycyjnych, jak i z zysków z giełdy i dywidend, które teraz opodatkowane są niższą 15% stawką.

Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej zwanej updof) zwalniają od podatku dochodowego w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2003 r. dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych nabytych w obrocie publicznym, tj. nabytych na giełdzie papierów wartościowych (art. 52 pkt 1 updof). Jest to wyjątek od obowiązującej zasady, w myśl której dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych podlegają opodatkowaniu według skali podatkowej.

Zwolnienie to przestanie obowiązywać, w związku z czym opodatkowaniem zostaną objęte wszystkie dochody uzyskane z odpłatnego zbycia papierów wartościowych.
Według skali podatkowej są opodatkowane dochody ze sprzedaży papierów wartościowych nabytych poza obrotem publicznym.

Przy opodatkowaniu będą uwzględniane umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Jednakże skorzystanie z niższej stawki podatku obowiązującej w innym państwie albo niezapłacenie podatku, zgodnie z tymi umowami jest możliwe dopiero pod warunkiem posiadania przez podatnika certyfikatu rezydencji.

Podatkiem od zysków z kapitału zostaną objęte dochody osiągnięte dopiero w 2004 r. Będzie on podlegał rozliczeniu w 2005 r. w zeznaniu podatkowym, które złożysz za 2004 r.

Dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych nie będzie można łączyć z dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych.
Podatek, jak przewiduje projekt, byłby pobierany bez zaliczek, dochód natomiast rozliczany jako różnica między przychodami z kapitałów osiągniętych w roku podatkowym a kosztami ich uzyskania.

Koszty, które mógłbyś odliczyć od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, to między innymi:
- koszty ich nabycia,
- prowizja zapłacona w biurze maklerskim.

Uzyskanie takich dochodów nie spowoduje ani utraty prawa do wspólnego rozliczenia z małżonkiem, ani dla osoby samotnie wychowującej dziecko.
Dochód z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych będziesz rozliczał raz w roku, składając zeznanie podatkowe. Nowelizacja nie przewiduje systemu wpłacania zaliczek na podatek w trakcie roku podatkowego.

Podmiot, za pośrednictwem którego dokonasz odpłatnego zbycia papierów wartościowych (dom maklerski), będzie musiał sporządzić imienną informację o wysokości uzyskanego przez Ciebie przychodu. Do 31 stycznia roku następującego po roku podatkowym, w którym osiągniesz dochody biuro maklerskie będzie musiało dostarczyć Ci oraz urzędowi skarbowemu właściwemu ze względu na Twoje miejsce zamieszkania taką informację. Na jej podstawie będziesz mógł złożyć zeznanie podatkowe.

Podobnie jak roczne zeznanie podatkowe, również do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym będziesz składał osobne zeznanie dotyczące zysków kapitałowych oraz w terminie złożenia zeznania będziesz zobowiązany wpłacić podatek należny.

W przypadku wystąpienia straty będziesz mógł ją rozliczać w okresie pięciu lat.
Opodatkowaniu według powyższych zasad nie zostaną objęte dochody uzyskane po 31 grudnia 2003 r. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które zostały nabyte w obrocie publicznym przed 1 stycznia 2004 r.

Autor: Dorota Ryterska, prawnik