Nowości
RSS
26.01.2009
Hipoteka Skarbu Państwa nie będzie korzystać z pierwszeństwa!
Uprzywilejowanie Skarbu Państwa w zakresie, w jakim przyznaje pierwszeństwo zaspokojenia hipotekom przymusowym Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego zabezpieczającym zobowiązania podatkowe, zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę przed hipotekami zabezpieczającymi inne należności, narusza zasady równości i niedyskryminacji. Tak stwierdził w wyroku 26 listopada 2007 r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt: P 24/06).
Trybunał Konstytucyjny 26 listopada 2007 r., odpowiadając na pytanie prawne Sądu Rejonowego w Stargardzie Gdańskim Wydział I Cywilny dotyczące hipoteki przymusowej, orzekł, że art. 36 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w zakresie, w jakim przyznaje pierwszeństwo zaspokojenia hipotekom przymusowym Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego zabezpieczającym zobowiązania podatkowe, zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę przed hipotekami ustanowionymi dla zabezpieczenia innych należności, jest niezgodny z art. 32 Konstytucji.
Podatkowa hipoteka przymusowa jest szczególnym rodzajem hipoteki przymusowej, ustanowionym w celu skuteczniejszej egzekucji zobowiązań podatkowych przez państwo. Dzięki niej Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego mają pierwszeństwo w zaspokajaniu należności podatkowych zabezpieczonych podatkową hipoteką przymusową przed innymi należnościami zabezpieczonymi hipotecznie, niezależnie od daty powstania hipoteki.
Wierzyciel, którego wierzytelność zostanie zabezpieczona hipoteką, działając w zaufaniu do treści ksiąg wieczystych i ujawnionego w nich stanu obciążenia nieruchomości, z uwagi na istnienie zasady pierwszeństwa hipoteki przymusowej Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego dopuszczonej przez zakwestionowany przepis, zostaje praktycznie pozbawiony pewności, że jego wierzytelność zostanie zaspokojona w kolejności wynikającej z zapisów dokonanych w księgach wieczystych.
Zdaniem TK takie uprzywilejowanie Skarbu Państwa nie jest ani uzasadnione ani konieczne. Narusza natomiast zasadę równości i niedyskryminacji i następuje z pokrzywdzeniem innych wierzycieli, tym samym jest sprzeczne z Konstytucją RP.
Jak podkreślił Trybunał, hipoteka jest instytucją prawa cywilnego, właściwą dla regulacji stosunków prywatnoprawnych. Nie wyklucza to wprawdzie możliwości zastosowania jej w stosunkach publicznoprawnych, jednak kwestionowany przepis, niwecząc istotę zabezpieczenia hipotecznego, narusza pewność obrotu i zasady, które państwo, uczestnicząc w życiu gospodarczym w relacjach z podmiotami prywatnymi, zobowiązane jest przestrzegać.
Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Autor: Dominika Chudzińska, prawnik
Ostatnia aktualizacja: 26.01.2009
Autor: Dominika Chudzińska
