Dnia 20 maja 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał bardzo korzystny dla podatników wyrok dotyczący możliwości odliczenia podatku naliczonego z faktur przesłanych drogą mailową. Do tej pory ten sposób wysyłania faktur był kwestionowany przez organy podatkowe i wojewódzkie sądy administracyjne. Czy teraz sytuacja się zmieni? Poznaj szczegóły sprawy i sprawdź komentarz eksperta.
Obowiązujące od 1 maja 2004 r. przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: ustawa o VAT) nie nakazują, co do zasady, podpisywania faktur. Dużym udogodnieniem byłoby przesyłanie faktur w formie załącznika do poczty elektronicznej. Nabywca, otrzymując taką fakturę, dokonałby jej wydruku we własnym zakresie i przyjąłby ją do swojej dokumentacji podatkowej. Dzięki temu wystawca wyeliminowałby koszty wysyłki faktury. Nabywca z kolei otrzyma fakturę bardzo szybko, co znacznie przyśpieszy odliczenie podatku.
Niestety ten sposób wysyłania faktur jest kwestionowany przez organy podatkowe i wojewódzkie sądy administracyjne. Ten stan rzeczy może odmienić wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2010 r., sygn.: I FSK 1444/09.
Stan faktyczny
Spółka wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej zastosowania przepisów ustawy o VAT.
Z wniosku wynikało, iż strona skarżąca jest spółką prowadzącą działalność podstawową w zakresie handlu detalicznego. Towary handlowe sprzedawane w jej sklepach kupowane są od kontrahentów krajowych i zagranicznych. Ze względu na nieprawidłową pracę poczty, pośredników i z innych przyczyn faktury i faktury korygujące dokumentujące zakupy towarów otrzymywane są przez spółkę nawet po kilku miesiącach od zaistnienia zdarzenia gospodarczego, którego skutkiem jest wystawienie tych dokumentów. Pracownicy firmy rejestrowali fakturę lub fakturę korygującą (korektę faktury) w rejestrach zakupowych dopiero po otrzymaniu oryginału papierowego takiego dokumentu.
W związku z powyższym spółka zaproponowała, aby w przyszłości możliwe byłoby w oparciu o zapisy art. 218 i 219 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz UEL.2006.347; dalej: Dyrektywa 2006/112/WE), odejście od stosowania dotychczasowej praktyki w zaprezentowanym powyżej zakresie.
Oznaczałoby to przyjęcie przez Spółkę zasady, że dokument (faktura VAT, faktura korygująca VAT) otrzymany drogą elektroniczną (za pośrednictwem faxu lub poczty elektronicznej), lecz niebędący fakturą elektroniczną z podpisem elektronicznym, byłby dokumentem uprawniającym firmę do wykazania podatku naliczonego w rejestrze VAT i do odliczenia od podatku należnego, wynikającego z takiego dokumentu, podatku naliczonego.
Zdaniem podatnika, sposób przesłania faktury lub faktury korygującej nie wpływa na prawo do odliczenia podatku naliczonego, zatem Spółka ma prawo odliczyć podatek naliczony w miesiącu otrzymania faktury przesłanej w jakikolwiek sposób (w tym w szczególności faxem lub drogą elektroniczną - mailem) umożliwiający wydrukowanie faktury bezpośrednio w Spółce.
Stanowisko Izby Skarbowej
Niestety, Izba Skarbowa nie zgodziła się ze stanowiskiem spółki. W uzasadnieniu interpretacji organ, przywołując art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, wskazał, iż otrzymanie przez stronę skarżącą faktury (faktury korygujące) poprzez systemy elektroniczne, bez stosowania przepisów regulujących tę materię, powoduje, że wystawione faktury nie są uznane - na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług - za dokumenty wprowadzonym do obrotu prawnego. Skoro zaś nie zostały wprowadzone, nie mogą korzystać z ochrony prawnej, a strona skarżąca nie jest upoważniona do stosowania prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z przedmiotowych faktur, co przewiduje art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT.
Interpretacja Izby Skarbowej została utrzymana w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Stanowisko NSA
NSA, po rozpatrzeniu skargi spółki na wyrok WSA, utrzymujący w mocy interpretacje organów podatkowych, uznał skargę za zasadną.
Sąd podkreślił, iż ustawodawca nie wskazał w obowiązujących przepisach ewentualnej konieczności wystawiania przez podatników VAT faktur w formie papierowej. Podzielił również argumenty spółki, że posługiwanie się fakturami sporządzanymi i przekazywanymi w formie elektronicznej znacznie przyspiesza obrót gospodarczy oraz pozwala na pewne oszczędności. Zdaniem Sądu posługiwanie się fakturami wysyłanymi mailem, drukowanymi przez strony transakcji na papierze i w tej formie przechowywanymi, nie zmniejsza bezpieczeństwa obrotu prawnego w porównaniu z sytuacją, w której faktury od samego początku mają postać papierową i w takiej formie są przekazywane nabywcy.
Reasumując, NSA zgodził się z podatnikiem, iż może on odliczyć podatek naliczony na podstawie faktur, które otrzymał, jako załącznik do maila i które następnie - we własnym zakresie - wydrukował.
Komentarz eksperta
W wyroku NSA rozdzielił jednoznacznie dwie sytuacje fakturowania. W pierwszej gdzie faktury wystawione są w trybie rozporządzenia z 14 lipca 2005 r. w sprawie wystawiania oraz przesyłania faktur w formie elektronicznej, a także przechowywania oraz udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej tych faktur (Dz.U. nr 133, poz. 1119). Sąd wskazał, iż przepisy tego rozporządzenia stosuje się tylko do faktur, które nie są drukowane. Rozporządzenie to pozwala, w ściśle określonych przypadkach, wystawiać i wysyłać faktury w formie elektroniczne, bez ich wydruku.
Natomiast w stosunku do innych faktur, zdaniem Sadu, nie mają zastosowania przepisy powyższego rozporządzenia nawet, jeżeli faktury te byłyby wysyłane, jako załącznik do poczty mailowej.
NSA dokonał analizy obowiązujących przepisów i stwierdził, iż żaden z nich nie nakazuje, aby fakturę wydrukował sprzedający. Analizując dalej, Sąd wskazał, iż wystawienie faktury nie może być utożsamiane z jej wydrukowaniem. Wydrukować fakturę może nabywca. Tym samym faktura taka jest - zdaniem Sądu - podstawą do odliczenia podatku naliczonego.
Ważne jest jednak, iż faktura ta musi zostać wydrukowana, takie założenie przyjął w swoich rozważaniach Sąd.
Powyższy wyrok jest bardzo korzystny dla podatników. Do tej pory wojewódzkie sądy administracyjne (np. wyrok WSA w Krakowie z 17 marca 2009 r. sygn.: I SA/Kr 97/09) przychylały się do stanowiska organów podatkowych, iż faktura musi być wydrukowana przez podatnika, który ją wystawił.
Pozostaje mieć nadzieję, iż ukształtuje się jednolita linia orzecznictwa sądowego w tym przedmiocie i w następnych orzeczeniach WSA podzielą myśl wyrażoną w omawianym wyroku.
W praktyce nie ma bowiem znaczenia dla organów podatkowych, czy faktura zostanie wydrukowana przez sprzedawcę i wysłana tradycyjną pocztą, czy też wysłana pocztą mailową i wydrukowa przez nabywcę. Zarówno w jednym, jak i drugim przypadku organ podatkowy ma takie same możliwości techniczne i prawne skontrolowania zgodności treści faktury u wystawcy jak i nabywcy.
Wyrok dotyczy sytuacji odliczenia podatku naliczonego z faktur przesłanych drogą mailową, ale jego uzasadnienie jest na tyle uniwersalne, iż odnosi się również do prawidłowości wystawiania takich faktur u sprzedawcy.
Natomiast NSA nie odniósł się do problemu odliczania podatku naliczonego z faksów faktur, zapewne z uwagi na brak podjęcia takiego zarzutu w skardze.
Podstawa prawna: - art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.).
