Działy specjalne produkcji rolnej - nowe zasady w 2010 r.

Zmiany zasad opodatkowania dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej przewiduje projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw przygotowany przez Ministerstwo Finansów. Ustawa będzie miała zastosowanie do podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku dochodowego od osób prawnych i zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Dzięki nowym przepisom nastąpi urealnienie wysokości podatku dochodowego uiszczanego od przychodów (dochodów) z działów specjalnych produkcji rolnej.

Obecnie przepisów ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznym (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej: updof), nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej.

Działy specjalne produkcji rolnej to: uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy in vitro, fermowa hodowla i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowla i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, hodowla dżdżownic, entomofagów, jedwabników, prowadzenie pasiek oraz hodowla i chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym.

Nie stanowią działów specjalnych produkcji rolnej uprawy, hodowla i chów zwierząt w rozmiarach nieprzekraczających wielkości określonych w załączniku nr 2 do updof. Oznacza to, że dochody z prowadzonych upraw, chowu i hodowli w rozmiarach nieprzekraczających tych wielkości nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Jeżeli natomiast rozmiary działów specjalnych produkcji rolnej przekraczają wielkości określone w załączniku nr 2 do updof, opodatkowaniu podlegają dochody uzyskane w roku podatkowym z całej powierzchni upraw lub wszystkich jednostek produkcji.

U osób fizycznych prowadzących działy specjalne produkcji rolnej dochód z tego źródła może być ustalany na podstawie ksiąg podatkowych (ksiąg rachunkowych albo KPiR) lub przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu z określonej powierzchni upraw lub jednostki produkcji zwierzęcej.

Jeżeli w roku poprzedzającym rok podatkowy przychody z działów specjalnych wyniosły, co najmniej równowartość 1.200 000 euro, osoby fizyczne osiągające te przychody są obowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych. U tych podatników za dochód z działów specjalnych uważa się dochód wykazany na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg, zmniejszony o dochody wolne od podatku i zwiększony o wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów, zaliczone uprzednio w ciężar kosztów uzyskania przychodów.

Natomiast w przypadku, gdy przychody z działów specjalnych za poprzedni rok podatkowy wyniosły mniej niż równowartość 1.200.000 euro, podatnik może wybrać sposób ustalania dochodu z tego źródła: na podstawie zaprowadzonej KPiR albo przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu.

Jeżeli podatnik nie prowadzi ksiąg podatkowych, dochód z działów specjalnych produkcji rolnej ustala się przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu. Normy szacunkowe dochodu dla poszczególnych rodzajów działów specjalnych określa załącznik nr 2 do updof.

Podstawę opodatkowania, określaną przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu, stanowi dochód wynikający z iloczynu właściwej dla danego rodzaju produkcji działu specjalnego normy szacunkowej dochodu i ilości jednostek produkcji, których ta norma dotyczy.

Osoby fizyczne, osiągające dochody z działów specjalnych produkcji rolnej, składają w terminie do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy urzędowi skarbowemu deklarację PIT-6/PIT-6L o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji w roku następnym. Jeżeli dochód z działów specjalnych jest ustalany na podstawie ksiąg, podatnicy w składanej w urzędzie skarbowym deklaracji, określają również wysokość przewidywanego dochodu w roku następnym. O zaistnieniu zmian w prowadzonej produkcji w stosunku do podanej w deklaracji, zaprzestaniu w ciągu roku eksploatacji obiektów umożliwiających całoroczny cykl produkcji, a w przypadku rozpoczęcia w ciągu roku prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej należy zawiadomić urząd skarbowy. Oprócz zawiadomienia o rozpoczęciu prowadzenia tej działalności składa się również deklaracje o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji w tym roku.

Podatnicy wpłacają do kasy lub na rachunek urzędu skarbowego zaliczki miesięczne na podatek dochodowy w wysokości ustalonej decyzją naczelnika urzędu skarbowego obniżone o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne opłaconej w tym miesiącu. Zaliczki miesięczne za okres od stycznia do listopada uiszczają w terminie do dnia 20. każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Zaliczkę za grudzień uiszczają w terminie do 20 grudnia.

Po zakończeniu roku podatkowego w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, podatnicy składają urzędom skarbowym zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego łącznego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, a także wpłacają różnicę między podatkiem należnym od dochodu wynikającego z zeznania, a sumą należnych za dany rok zaliczek. Jest to zeznanie PIT-36 lub PIT-36L, jeżeli podatnik, który dochód z działów specjalnych produkcji rolnej ustalał na podstawie ksiąg, wybrał opodatkowanie według 19% stawki podatku.

Ustalanie dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej przy zastosowaniu norm szacunkowych nie wiąże się z rzeczywistym dochodem czy też przychodem osiąganym z tej działalności, a w konsekwencji nie oddaje również rzeczywistych rozmiarów tej działalności, proponuje się odejście od tego sposobu ustalania dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej.

Jak wynika z uzasadnienia do projektu nowelizacji będzie obowiązywać generalna zasada, w myśl której dochód z działów specjalnych produkcji rolnej ustalany będzie na podstawie rzeczywistych dochodów przy zastosowaniu ksiąg rachunkowych lub KPiR, tak jak przy prowadzeniu działalności gospodarczej.

Już w aktualnym stanie prawnym podatnicy prowadzący działy specjalne produkcji rolnej i prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów lub księgi rachunkowe ustalają przychody, koszty ich uzyskania uwzględniające odpisy amortyzacyjne, straty z lat ubiegłych, tak jak w działalności gospodarczej. W projekcie ustawy proponuje się dalsze zrównanie zasad opodatkowania działów specjalnych produkcji rolnej z działalnością gospodarczą.

Podatnicy będą mogli dokonywać odliczenia od dochodów wydatków na nabycie nowych technologii, wybrać kwartalny sposób wpłacania zaliczek i uproszczony sposób wpłacania zaliczek na podatek dochodowy, jednorazowe odpisy amortyzacyjne do wysokości 100.000 euro. W latach 2009-2010 (od 2011 r. kwota odpisów wróci do poziomu 50.000 euro).

Przy opodatkowaniu działów specjalnych produkcji rolnej będzie się stosować takie same zasady jak przy opodatkowaniu dochodów z działalności gospodarczej, np. w zakresie kosztów uzyskania przychodów i odpisów amortyzacyjnych.

Ponadto podatnicy będą mogli wybrać opodatkowanie przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych na podstawie przepisów ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.), po złożeniu stosownego oświadczenia.

Prawo do zryczałtowanej formy opodatkowania ograniczone będzie limitem przychodów ustalonym w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Obecnie jest to 150.000 euro.

Opodatkowaniu podlegał będzie przychód, bez potrącania kosztów jego uzyskania wykazany w prowadzonej ewidencji przychodów. Po zakończeniu roku podatkowego, podatnicy obowiązani będą do złożenia zeznania rocznego. Stawka ryczałtu wyniesie 5,5% przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej.

Fakultatywny charakter opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych oznacza, że podatnicy prowadzący działy specjalne produkcji rolnej zachowają prawo do ustalania dochodu z tego tytułu na podstawie prowadzonych ksiąg podatkowych i uiszczania podatku na ogólnych zasadach według progresywnej skali podatkowej lub według 19% stawki podatku.

Tekst opublikowany: 22 czerwca 2009 r.