Doradco podatkowy zareklamuj się!

Projekt nowelizacji przygotowany przez Ministerstwo Finansów wprowadza do ustawy z 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz.U. z 2008 r. nr 73, poz. 443 z późn. zm., dalej: ustawa o doradztwie podatkowym), przepisy dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym (dalej: dyrektywa usługowa). Do krajowego porządku prawnego dyrektywa usługowa musi zostać implementowana do 28 grudnia 2009 r.

W projekcie ustawy o zmianie ustawy o doradztwie podatkowym oraz niektórych innych ustaw zaproponowano zmiany w zakresie niektórych zasad wykonywania doradztwa podatkowego.

Za czynności doradztwa podatkowego, zgodnie ze znowelizowanym ar. 2 ust. 1 ustawy o doradztwie podatkowym, będą uznawane:

1) udzielanie podatnikom, płatnikom i inkasentom, na ich zlecenie lub na ich rzecz porad, opinii i wyjaśnień z zakresu ich obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami,

2) prowadzenie, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, ksiąg podatkowych i innych ewidencji do celów podatkowych oraz udzielanie im pomocy w tym zakresie,

3) sporządzanie, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, zeznań i deklaracji podatkowych lub udzielanie im pomocy w tym zakresie,

4) reprezentowanie podatników, płatników i inkasentów w postępowaniu przed organami administracji publicznej i w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych w sprawach wymienionych w pkt 1.

Doradca podatkowy będzie mógł być również pełnomocnikiem podatnika, płatnika, inkasenta oraz osób trzecich odpowiedzialnych za zaległości podatkowe oraz następców prawnych podatników, płatników lub inkasentów w postępowaniu przed organami administracji publicznej w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami.

Jednocześnie nowelizacji ulegnie art. 175 w § 3 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) regulujący uprawnienia doradcy podatkowego do sporządzenia skargi kasacyjnej, nie tylko w sprawach obowiązków podatkowych, ale także w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami.

Doradca podatkowy uprawniony będzie również do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych dotyczących ww. spraw. Będzie mógł udzielić dalszego pełnomocnictwa (substytucji) innemu doradcy podatkowemu, adwokatowi lub radcy prawnemu.

Tym samym nowelizacji ulegnie art. 111d § 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), na podstawie którego podpis doradcy podatkowego na udzielonym mu pełnomocnictwie nie wymaga urzędowego poświadczenia, oraz art. 33 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dzięki któremu doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa.

Doradcy podatkowi będą mogli wykonywać zawód w spółkach komandytowo-akcyjnych oraz w spółkach multidyscyplinarnych (z radcami prawnymi, adwokatami i biegłymi rewidentami). Doradcy podatkowi będą mogli również reklamować swoje usługi, jeśli nie będzie to naruszało obowiązujących ich zasad etyki.
Planowana nowelizacja zniesie bowiem generalny zakaz prowadzenia działalności gospodarczej przez doradcę podatkowego wykonującego zawód, przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że prowadzona działalność gospodarcza nie może stać w sprzeczności z zasadami etyki zawodowej doradcy podatkowego (tzw. działalność wielodyscyplinarna).

Zgodnie z nowo planowanym brzmieniem art. 31 ustawy o doradztwie podatkowym, doradca podatkowy wykonujący ten zawód będzie mógł prowadzić działalność gospodarczą, jeżeli jej wykonywanie nie będzie stało w sprzeczności z zasadami etyki zawodowej doradcy podatkowego. Nie będzie mógł wykonywać zawodu doradca podatkowy, którego małżonek będzie zatrudniony na stanowisku kierowniczym lub innym samodzielnym w organie podatkowym, organie celnym, organie kontroli skarbowej lub w Ministerstwie Finansów, a także na stanowisku, na którym wykonuje obowiązki w zakresie przygotowywania rozstrzygnięć w sprawach związanych z ustalaniem lub określaniem zobowiązań podatkowych lub celnych lub poborem podatków lub ceł.

Doradca podatkowy, zgodnie z proponowanym brzmieniem art. 38 ustawy o doradztwie podatkowym, będzie mógł reklamować świadczone przez siebie usługi, o ile nie będzie naruszać to niezależności, godności i uczciwości zawodowej, zasad etyki zawodowej, a także tajemnicy zawodowej doradcy podatkowego.

Bardzo ważną zmianę przewiduje art. 4 projektowanej nowelizacji. Dotyczy ona art. 180 § 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 89, poz. 555 z późn. zm., dalej: Kpk). Dzięki tej zmianie pozycja doradcy podatkowego zostanie zrównana z pozycją m.in. notariusza, adwokata i radcy prawnego, których z tajemnicy zawodowej można zwolnić tylko w przypadku, gdy łącznie spełnione są pewne przesłanki. Fakty objęte tajemnicą zawodową muszą być zarówno niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, jak i nie można ich ustalić na podstawie innego dowodu.
Obecnie w związku z art. 37 ustawy o doradztwie podatkowym, ochrona doradcy podatkowego i jego obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej jest bardziej ograniczona.

Doradca podatkowy jest zobowiązany do zachowania w tajemnicy faktów i informacji, z którymi zapoznał się w związku z wykonywaniem zawodu. Doradca podatkowy nie może być przesłuchiwany jako świadek co do faktów i informacji, na które rozciąga się obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej, chyba że został zwolniony od tego obowiązku w trybie określonym odrębnymi ustawami.

Jednak na podstawie art. 180 § 1 Kpk w postępowaniu karnym skarbowym osoby obowiązane do zachowania tajemnicy służbowej lub tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji mogą odmówić zeznań co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, chyba że sąd lub prokurator zwolni te osoby od obowiązku zachowania tajemnicy. W związku z tym w obecnie obowiązującym stanie prawnym doradca podatkowy, inaczej niż notariusz, adwokat czy radca prawny może zostać zwolniony z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej przez sąd lub prokuratora bez żadnych innych warunków, a decyzji takiej, opartej na uznaniu, nie można zaskarżyć.

Dzięki nowelizacji brzmienie art. 180 § 2 Kpk osoby obowiązane do zachowania tajemnicy notarialnej, adwokackiej, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lekarskiej lub dziennikarskiej mogą być przesłuchiwane co do faktów objętych tą tajemnicą tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność nie może być ustalona na podstawie innego dowodu. W postępowaniu przygotowawczym w przedmiocie przesłuchania lub zezwolenia na przesłuchanie decyduje sąd, na posiedzeniu bez udziału stron, w terminie nie dłuższym niż 7 dni od daty doręczenia wniosku prokuratora. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.

Ustawa wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Tekst opublikowano: 27 marca 2009 r.