Wierzytelności nieściągalne, które wcześniej zostały zarachowane jako przychód należny i których nieściągalność została uprawdopodobniona, uważa się za koszty uzyskania przychodów.
Dokumenty, na podstawie których dla celów podatkowych nieściągalną wierzytelność można zaliczyć w koszty uzyskania przychodu stanowią katalog zamknięty. Tak wynika z postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sierpcu (sygn.: 1427/ZO/415-7/07).
Na czym polegał problem?
W 2005 r. podatnik wystawił faktury VAT za wykonane usługi kontrahentowi. Do chwili obecnej nie otrzymał jednak zapłaty ww. należności. Razem nieuregulowane należności wyniosły 2.677,73 zł. W ściąganiu niezapłaconych należności podatnik korzystał z usług firmy windykacyjnej. Firma oceniła, że koszty windykacji ww. wierzytelności przewyższają wartość zadłużenia. Ponadto podatnik ustalił, że dłużnik znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej i dalsze dochodzenie roszczeń narazi go jedynie na dodatkowe koszty nieadekwatne do wierzytelności.
Podatnik wystąpił do organów podatkowych z pytaniem: czy nieściągalne należności wobec kontrahenta można zaksięgować w koszty uzyskania przychodów?
Co stwierdził organ podatkowy?
W pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego organ podatkowy stwierdził, że w świetle z art. 23 ust. 1 pkt 20 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej: updof) nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem takich wierzytelności nieściągalnych, które uprzednio na podstawie art. 14 updof zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została uprawdopodobniona.
Zgodnie z art. 14 updof za przychody z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny VAT. Przychody te wykazuje się do opodatkowania niezależnie od tego, czy zostały zapłacone.
Zgodnie z powyższym można zaliczyć w ciężar kosztów uzyskania przychodów wierzytelności nieściągalne tylko wtedy, gdy zostaną spełnione dwa warunki:
- wierzytelność ta została uprzednio zarachowana jako przychód należny,
- nieściągalność tej wierzytelności została uprawdopodobniona.
Zgodnie z art. 23 ust. 2 updof za wierzytelności, które można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, uważa się te wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana:
1. postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadające stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego,
albo
2. postanowieniem sądu o:
- oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub
- umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, lub
- ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku,
3. protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty.
W przypadku opisanym we wniosku o interpretację nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani egzekucja komornika. Jednakże zgodnie z oceną firmy windykacyjnej koszty postępowania przewyższają wartość zadłużenia. Zatem podatnik może zaliczyć w koszty uzyskania przychodu na podstawie protokołu, o którym mowa w art. 23 ust. 2 pkt 3 updof, wierzytelność nieściągalną (w kwocie netto), pod warunkiem że przedmiotowa wierzytelność została zarachowana jako przychód należny.
W myśl powołanych wyżej przepisów, podatnik ma prawo zaliczyć w ciężar kosztów uzyskania przychodów kwotę nieodzyskanych należności, które wcześniej zostały zarachowane jako przychód należny. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Sierpcu uznał stanowisko zajęte przez podatnika jako prawidłowe.
Tekst opublikowany: 13 maja 2009 r.
