Turnusy rehabilitacyjne są zorganizowaną formą aktywnej rehabilitacji, która jest połączona z elementami wypoczynku. Organizuje się je dla osób niepełnosprawnych o zbliżonych potrzebach, wynikających w szczególności z ich wieku lub rodzaju niepełnosprawności albo rodzaju schorzeń lub dysfunkcji. Uczestnictwo w turnusie rehabilitacyjnym wymaga niekiedy dużych nakładów finansowych. Jednakże przy spełnieniu pewnych warunków koszty te mogą być znacznie obniżone. Z tekstu dowiesz się, jakie są rodzaje turnusów rehabilitacyjnych oraz jakie warunki powinny spełniać osoby niepełnosprawne, które chcą otrzymać dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym.
Do podstawowych form aktywności wspomagającej proces rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych zalicza się m.in. uczestnictwo tych osób w turnusach rehabilitacyjnych. Celem turnusów jest ogólna poprawa psychofizycznej sprawności oraz rozwijanie umiejętności społecznych osób niepełnosprawnych, między innymi przez nawiązywanie i rozwijanie kontaktów społecznych, realizację i rozwijanie zainteresowań, a także przez udział w innych zajęciach przewidzianych programem turnusu.
Kwestie związane z funkcjonowaniem turnusów rehabilitacyjnych zostały omówione w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. nr 230, poz. 1694).oraz w ustawie z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123, poz. 776 z późn. zm.), dalej ustawa o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Rozporządzenie to określa:
1) rodzaje turnusów rehabilitacyjnych organizowanych przy udziale środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, dalej Fundusz, oraz warunki uczestnictwa w tych turnusach;
2) warunki, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych, tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków Funduszu;
3) warunki, jakie powinni spełniać organizatorzy turnusów rehabilitacyjnych i ośrodki, w których odbywają się turnusy, sposób oceny spełniania tych warunków i dokonywania wpisu do rejestru organizatorów turnusów oraz rejestru ośrodków, a także zasady prowadzenia tych rejestrów;
4) zakres, sposób i tryb kontroli organizatorów turnusów oraz ośrodków wpisanych do rejestrów, prowadzonej przez powiatowe centrum pomocy rodzinie, dalej centrum pomocy, lub wojewodę i obowiązki związane z tą kontrolą;
5) zakres przekazywanych przez wojewodę informacji o ośrodkach i organizatorach turnusów posiadających wpis do rejestru, zasady prowadzenia centralnej bazy danych ośrodków i organizatorów turnusów posiadających taki wpis oraz sposób udostępniania danych znajdujących się w tej bazie;
6) wzory wniosków, zawiadomień i informacji.
Poniżej omówimy rodzaje turnusów rehabilitacyjnych organizowanych przy udziale środków Funduszu, warunki uczestnictwa w tych turnusach oraz warunki, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków PFRON.
Rodzaje turnusów rehabilitacyjnych
Wyżej wymienione rozporządzenie wymienia następujące rodzaje turnusów rehabilitacyjnych:
- usprawniająco-rekreacyjny;
- rekreacyjno-sportowy i sportowy;
- szkoleniowy;
- psychoterapeutyczny;
- rozwijający zainteresowania i uzdolnienia;
- nauki niezależnego funkcjonowania z niepełnosprawnością.
Turnusy rehabilitacyjne mogą być organizowane dla następujących grup osób niepełnosprawnych:
1) z dysfunkcją narządu ruchu, z wyłączeniem osób poruszających się na wózkach inwalidzkich;
2) z dysfunkcją narządu ruchu poruszających się na wózkach inwalidzkich;
3) z dysfunkcją narządu słuchu;
4) z dysfunkcją narządu wzroku;
5) z upośledzeniem umysłowym;
6) z chorobą psychiczną;
7) z padaczką;
8) ze schorzeniami układu krążenia;
9) z innymi niż wymienione w pkt 1-8 dysfunkcjami lub schorzeniami.
| Warunkiem uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym jest posiadanie ważnego orzeczenia, o którym mowa w art. 1, art. 5 pkt 1a lub art. 62 ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu niepełnosprawnych , a w przypadku osoby, o której mowa w art. 62 ust. 3 ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu niepełnosprawnych, kopię orzeczenia o stałej albo długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym wydanego przed 1 stycznia 1998 r. |
Warunki, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym
Osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie, pod warunkiem, że:
1) została skierowana na turnus rehabilitacyjny na wniosek lekarza, pod którego opieką się znajduje;
2) w roku, w którym ubiega się o dofinansowanie, nie uzyskała na ten cel dofinansowania ze środków Funduszu;
3) weźmie udział w turnusie, który odbędzie się w ośrodku wpisanym do rejestru ośrodków, prowadzonego przez wojewodę, albo poza takim ośrodkiem, w przypadku, gdy turnus jest organizowany w formie niestacjonarnej;
4) wybierze organizatora turnusu, który posiada wpis do rejestru organizatorów turnusów;
5) będzie uczestniczyła w zajęciach przewidzianych w programie turnusu, który wybrała;
6) nie będzie pełniła funkcji członka kadry na turnusie ani nie będzie opiekunem innego uczestnika tego turnusu;
7) złoży oświadczenie o wysokości dochodu obliczonego zgodnie z art. 10e ust. 1 ustawy wraz z informacją o liczbie osób we wspólnym gospodarstwie domowym;
8) w przypadku turnusu, którego program przewiduje także zabiegi fizjoterapeutyczne, przedstawi podczas pierwszego badania lekarskiego na turnusie zaświadczenie lekarskie o aktualnym stanie zdrowia, w szczególności o chorobie zasadniczej, uczuleniach i przyjmowanych lekach.
Osobie niepełnosprawnej o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności albo równoważnym oraz osobie niepełnosprawnej w wieku do 16 lat może być przyznane dofinansowanie pobytu na turnusie rehabilitacyjnym jej opiekuna, pod warunkiem, że:
1) wniosek lekarza, zawiera wyraźne wskazanie wraz z uzasadnieniem konieczności pobytu opiekuna;
2) opiekun:
a) nie będzie pełnił funkcji członka kadry na tym turnusie,
b) nie jest osobą niepełnosprawną wymagającą opieki innej osoby,
c) ukończył 18 lat lub
d) ukończył 16 lat i jest wspólnie zamieszkującym członkiem rodziny osoby niepełnosprawnej.
Warto wiedzieć, że dofinansowanie uczestnictwa osoby niepełnosprawnej w turnusie rehabilitacyjnym może być wykorzystane jedynie przez osobę, której zostało przyznane.
| W przypadku skrócenia uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym z przyczyn innych niż losowe osoba niepełnosprawna ponosi koszty pobytu na tym turnusie, natomiast w przypadku skrócenia pobytu opiekuna osoby niepełnosprawnej na turnusie rehabilitacyjnym z przyczyn innych niż losowe opiekun ponosi koszty pobytu na tym turnusie. |
Gdzie należy złożyć wniosek o dofinansowanie?
Miejsce złożenia wniosku o przyznanie dofinansowania w związku z uczestnictwem w turnusie rehabilitacyjnym zależy od statusu, jaki posiada osoba niepełnosprawna.
I tak wniosek o dofinansowanie osoba:
1. niepełnosprawna składa osobiście lub za pośrednictwem opiekuna albo organizatora turnusów rehabilitacyjnych w centrum pomocy właściwym dla miejsca zamieszkania.
2. niepełnosprawna bezdomna, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, składa w centrum pomocy właściwym dla miejsca pobytu.
3. niepełnosprawna pozostająca pod opieką składa w centrum pomocy właściwym dla miejsca pobytu.
Tutaj znajdziesz wzór wniosku o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym.
Tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie
Osoba niepełnosprawna ubiegająca się przyznanie dofinansowania do wniosku o dofinansowanie musi dołączyć następujące dokumenty:
1) kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub kopię orzeczenia, lub kopię wypisu z treści orzeczenia traktowanego na równi z tym orzeczeniem albo kopię orzeczenia o niepełnosprawności;
2) wniosek lekarza, pod którego opieką znajduje się osoba niepełnosprawna, o skierowanie na turnus rehabilitacyjny.
Tutaj znajdziesz wzór wniosku lekarza o skierowanie na turnus rehabilitacyjny.
Centrum pomocy ma 10 dni od dnia złożenia wniosku o dofinansowanie na poinformowanie osobę niepełnosprawną - wnioskodawcę o występujących we wniosku uchybieniach.
| Uchybienia we wniosku powinny być usunięte w terminie 30 dni od dnia otrzymania od centrum pomocy informacji o uchybieniach występujących we wniosku. |
Jeżeli w wyznaczonym terminie osoba niepełnosprawna nie usunie uchybień wniosek nie zostanie rozpatrzony.
Wnioski o dofinansowanie są rozpatrywane przez centrum pomocy w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. Jeżeli centrum pomocy będzie miało jakieś wątpliwości w sprawie przyznawanego dofinansowania, w szczególności co do wysokości dochodów i liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, mające wpływ na przyznanie dofinansowania, ma obowiązekpowiadomić wnioskodawcę o konieczności złożenia w wyznaczonym terminie, nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania wezwania, wyjaśnień w sprawie lub dostarczenia niezbędnych dokumentów.
Warto zauważyć, że przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie bierze się pod uwagę stopień i rodzaj niepełnosprawności wnioskodawcy oraz wpływ niepełnosprawności na możliwość realizacji przez wnioskodawcę kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu, a także uwzględnia się na korzyść wnioskodawcy fakt niekorzystania z dofinansowania w roku poprzednim.
| Pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenia o zaliczeniu do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo równoważne, osoby niepełnosprawne w wieku do 16 lat albo w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności. |
Jeżeli osoba niepełnosprawna uzyskała już np. w 2008 r. dofinansowanie, może w 2009 r. ponownie się o nie ubiegać.
Wysokość dofinansowania ze środków Funduszu
Wysokość dofinansowania wynosi:
1) 27% przeciętnego wynagrodzenia - dla osoby niepełnosprawnej ze znacznym stopniem niepełnosprawności, osoby niepełnosprawnej w wieku do 16. roku życia oraz osoby niepełnosprawnej w wieku 16-24 lat uczącej się i niepracującej, bez względu na stopień niepełnosprawności;
2) 25% przeciętnego wynagrodzenia - dla osoby niepełnosprawnej z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności;
3) 23% przeciętnego wynagrodzenia - dla osoby niepełnosprawnej z lekkim stopniem niepełnosprawności;
4) 18% przeciętnego wynagrodzenia - dla opiekuna osoby niepełnosprawnej;
5) 18% przeciętnego wynagrodzenia - dla osoby niepełnosprawnej zatrudnionej w zakładzie pracy chronionej, niezależnie od posiadanego stopnia niepełnosprawności.
Jeżeli osoba ubiegająca się o dofinansowanie ma szczególnie trudną sytuację życiową, dofinansowanie dla tej osoby lub dofinansowanie pobytu jej opiekuna na turnusie rehabilitacyjnym może zostać podwyższone do wysokości 35% przeciętnego wynagrodzenia.
Osoba niepełnosprawna, w terminie 30 dni od otrzymania powiadomienia o przyznaniu dofinansowania, nie później jednak niż na 21 dni przed dniem rozpoczęcia turnusu rehabilitacyjnego, przekazuje centrum pomocy informację o wyborze turnusu, w którym będzie uczestniczyła.
| Ze środków Funduszu nie może być dofinansowane uczestnictwo w turnusie rehabilitacyjnym finansowanym w części lub w całości na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub o systemie ubezpieczeń społecznych albo o ubezpieczeniu społecznym rolników. |
Sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków Funduszu
Centrum pomocy po otrzymaniu informacji o wyborze turnusu rehabilitacyjnego w terminie 7 dni sprawdza w rejestrach ośrodków i organizatorów:
1) czy wybrany przez osobę niepełnosprawną ośrodek i organizator tego turnusu posiadają odpowiednio wpis do rejestru ośrodków i organizatorów, obejmujący okres trwania turnusu wybranego przez osobę niepełnosprawną;
2) czy ośrodek, w którym odbędzie się turnus, jest uprawniony do przyjmowania osób niepełnosprawnych z określonymi w orzeczeniu lub we wniosku lekarskim dysfunkcjami lub schorzeniami na turnus wybrany przez osobę niepełnosprawną;
3) czy organizator tego turnusu jest uprawniony do organizowania turnusu wybranego przez osobę niepełnosprawną z określonymi w orzeczeniu lub we wniosku lekarskim dysfunkcjami lub schorzeniami.
| Jeżeli którykolwiek z wyżej wymienionych warunków (pkt 1,2 i 3) nie zostanie spełniony, centrum pomocy w terminie 7 dni ma obowiązek poinformować osobę niepełnosprawną o konieczności dokonania wyboru innego ośrodka lub organizatora turnusu rehabilitacyjnego. Jeżeli niepełnosprawny nie spełni tego warunku, może nie otrzymać dofinansowania. |
Centrum pomocy, aby mogło przekazać dofinansowanie, musi otrzymać oświadczenie organizatora turnusu rehabilitacyjnego zawierającego potwierdzenie możliwości uczestniczenia danej osoby niepełnosprawnej w wybranym przez nią turnusie.
Następnie po spełnieniu wszystkich warunków następuje przekazanie dofinansowania organizatorowi turnusu rehabilitacyjnego.
Rozliczenie przekazanego dofinansowania następuje na podstawie faktury lub innego dokumentu potwierdzającego opłacenie uczestnictwa osoby niepełnosprawnej oraz pobytu jej opiekuna na turnusie rehabilitacyjnym. Dokumenty księgowe są wystawiane oddzielnie dla każdego uczestnika turnusu.
Podstawa prawna: - ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 r. nr 14, poz. 92),
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. nr 230, poz. 1694).
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. nr 230, poz. 1694).
