RSS Mapa strony Ustaw jako startową Mój portal czwartek, 23 października 2014 r.
Jesteś tutaj: Strona główna » Nowości » Nowości księgowe IV kwartał 2012 » Nowości księgowe 2012 » Archiwum nowości księgowych
Rozmiar tekstu:  f1 f2 f3
RSS
5.10.2012

Deregulacja zawodu księgowego: zdaniem eksperta jakość usług spadnie

Nie będzie egzaminu na certyfikat księgowy, zostanie zniesiony wymóg posiadania wykształcenia wyższego kierunkowego oraz odbycia praktyki - II transza deregulacyjna objęła także księgowych. Zdaniem naszego eksperta - proponowane zmiany znacznie obniżą jakość świadczonych usług.

księgowa rozmiawia z dwoma męzczyznami i patrzy się na dokumenty

Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało na swoich stronach internetowych długo oczekiwany projekt tzw. II transzy deregulacyjnej (projekt z 27 września 2012 r. ustawy  o ułatwieniu dostępu do wykonywania zawodów finansowych, budowlanych i transportowych). Zawiera on także propozycje zmian w zakresie prawa bilansowego. Zlikwidowane zostaną certyfikaty księgowe wydawane przez Ministra Finansów. Działalność usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, tak jak dotychczas, będą mogli wykonywać przedsiębiorcy, pod warunkiem że czynności z tego zakresu będą wykonywane przez osoby, które:
- mają pełną zdolność do czynności prawnych;
- nie były skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyn określony w rozdziale 9 ustawy.


W dalszej części artykułu:
Skutki wprowadzonych zmian w opinii eksperta Portalu FK
Nie będzie weryfikacji posiadanych kwalifikacji
Certyfikat księgowy w jednostkach sektora finansów publicznych


Sprawdź też:
Deregulacja obejmie również księgowych i doradców podatkowych
W 2013 r. więcej zapłacimy za egzamin na usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych

Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało na swoich stronach internetowych długo oczekiwany projekt tzw. II transzy deregulacyjnej (projekt z 27 września 2012 r. ustawy  o ułatwieniu dostępu do wykonywania zawodów finansowych, budowlanych i transportowych). Zawiera on także propozycje zmian w zakresie prawa bilansowego. Przyjrzyjmy się, jak proponowane zmiany ocenia nasz ekspert - dr Katarzyna Trzpioła.

Odpowiedzialność za księgi rachunkowe zawsze ponosi kierownik jednostki

Do art. 4 ust. 5 uor wprowadzony zostanie zapis, że kierownik jednostki będzie ponosić odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą, w tym z tytułu nadzoru. Dotyczy to także przypadku, gdy określone obowiązki w zakresie rachunkowości zostaną powierzone innej osobie lub przedsiębiorcy usługowo prowadzącemu księgi rachunkowe.

Jest to w zasadzie zmiana, która ma w przyszłości pomóc rozstrzygać ewentualne wątpliwości w zakresie odpowiedzialności za księgi rachunkowe - będzie ona spoczywała na kierowniku jednostki, nawet jeśli księgi rachunkowe będą powierzone podmiotowi - profesjonaliście. Tak jak dotychczas przyjęcie odpowiedzialności przez inną osobę lub przedsiębiorcę powinno być stwierdzone w formie pisemnej. Nie ulega również zmianie zasada, że w przypadku gdy kierownikiem jednostki jest organ wieloosobowy, a nie została wskazana osoba odpowiedzialna, odpowiedzialność ponoszą wszyscy członkowie tego organu.

Usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych to nadal działalność gospodarcza

Kolejne zmiany dotyczą już przepisów związanych z usługowym prowadzeniem ksiąg rachunkowych. Będzie to nadal działalność gospodarcza w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, polegającą na świadczeniu usług w zakresie czynności wymienionych w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 uor.

Przedsiębiorcy uprawnieni do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych nie będą mieli prawa jednak do:

  • prowadzenia w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, ksiąg podatkowych i innych ewidencji do celów podatkowych oraz udzielanie im pomocy w tym zakresie,
  • sporządzania, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, zeznań i deklaracji podatkowych lub udzielanie im pomocy w tym zakresie

W związku z tym pojawi się wątpliwość, kto będzie sporządzał deklaracje podatkowe na podstawie prowadzenia ksiąg rachunkowych? Jeśli przedsiębiorca usługowo prowadzący księgi rachunkowe wprowadzi fakturę do ksiąg rachunkowych - to kto ją wprowadzi do rejestru zakupu, a potem ujmie w deklaracji VAT?

Wydaje się, że usunięcie art. 76a ust. 2 uor miało inny cel (uniemożliwienie biurom rachunkowym obsługi podatników prowadzących ewidencje podatkowe), ale przy okazji można sparaliżować samo prowadzenie ksiąg rachunkowych, które są księgami podatkowymi w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Być może te ograniczenia zostaną nieco złagodzone zmianami w ustawie o doradztwie podatkowym. Będzie szereg czynności, których prowadzenie nie będzie wymagało wpisania na listę doradców podatkowych.

Będą do nich należały:

  • udzielanie podatnikom, płatnikom i inkasentom, na ich zlecenie lub na ich rzecz, porad, opinii i wyjaśnień z zakresu ich obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami;
  • prowadzenie, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, ksiąg podatkowych i innych ewidencji do celów podatkowych oraz udzielanie im pomocy w tym zakresie;
  • sporządzanie, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, zeznań i deklaracji podatkowych lub udzielanie im pomocy w tym zakresie.

Jednak analizując powyższe możliwości w kontekście zniesienia certyfikatów, pojawiają się wątpliwości, co do jakości tych usług we wszystkich przypadkach.

Usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych bez certyfikatu

Zostaną zlikwidowane certyfikaty księgowe wydawane przez Ministra Finansów. Działalność usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, tak jak dotychczas, będą mogli wykonywać przedsiębiorcy, pod warunkiem że czynności z tego zakresu będą wykonywane przez osoby, które:

  • mają pełną zdolność do czynności prawnych;
  • nie były skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyn określony w rozdziale 9 ustawy.
Nie będzie weryfikacji posiadanych kwalifikacji

Osoby rozpoczynające prowadzenie działalności w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych i w konsekwencji wykonywania określonych czynności doradztwa podatkowego, bez konieczności wpisania na listę doradców, nie będą w żaden sposób weryfikowane w zakresie posiadanych kwalifikacji.

Nie będą musiały:

- posiadać ani praktyki, ani wykształcenia, a także

- wykazywać, że dysponują pełnią praw publicznych.

Przedsiębiorca nie będzie musiał zatrudniać profesjonalistów do wykonywania czynności prowadzania ksiąg rachunkowych, co w kontekście wydarzeń z ostatnich miesięcy rodzi poważne obawy w zakresie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego.

Pamiętajmy, że kierownik jednostki z reguły nie zna się na niuansach prawa bilansowego i podatkowego (chociaż za księgi i podatki odpowiada), księgowy jest jego doradcą i przewodnikiem.

Obecnie klient, zwracając się do przedsiębiorcy posiadającego certyfikat lub zatrudniającego pracowników, którzy mają certyfikat,  miał  możliwość sprawdzenia, czy osoby, którym powierza księgi rachunkowe, są do tego przygotowane. Teraz weryfikować ma to niewidzialna ręka rynku.

Wiele biur rachunkowych upadnie

Za  kilka lat upadną przedsiębiorcy, którzy, aby zaoszczędzić, powierzą księgi rachunkowe osobom bez odpowiedniego wykształcenia. Upadną też biura rachunkowe prowadzone przez młode osoby po studiach, które nie poznają w praktyce, na czym polega prowadzenie ksiąg rachunkowych.

Dla ogromnej liczby przedsiębiorców będących usługobiorcami decydującym kryterium wyboru będzie cena za prowadzenie ksiąg rachunkowych. Konkurencja będzie mordercza. I dotknie zarówno tych, którzy mają ogromną wiedzę i doświadczenie i tych, którzy nieco naiwnie będą szukać swojej drogi zawodowej.

Zamiast certyfikatu poświadczenie

W przyszłości, na wzór niektórych innych krajów (np. Wielkiej Brytanii), funkcję obecnego certyfikatu księgowego przejmą poświadczenia wydawane przez instytucje funkcjonujące na rynku. Ale skoro obecnie nie ma takiego obowiązku, to przedsiębiorcy (przynajmniej duża część) nie pójdą na kursy, szkolenia, bo nie będzie ich na to stać. Certyfikaty wydawane przez Stowarzyszenie Księgowych w Polsce są bardzo dobrze postrzegane przez pracodawców, ale zbyt mało osób je posiada. Zdobycie tego certyfikatu nie jest wcale łatwiejsze niż zdanie egzaminu w Ministerstwie Finansów. Osoby je posiadające są świetnie przygotowane do zawodu, ale w najbliższych latach będzie ich zbyt mało.

Obecnie certyfikat można zdobyć poprzez studia

Z uzasadnienia projektu wynika, że obecnie dostęp do certyfikatu jest utrudniony. Co nie do końca jest prawdą. Autorzy uzasadnienia przywołują tylko liczby dotyczące zdawalności egzaminu. A pamiętajmy, że większość osób korzysta z ścieżki „poprzez studia”. Co roku kilkaset osób - tylko na Uniwersytecie Warszawskim (na różnych kierunkach) - kończy studia magisterskie i podyplomowe, które dają im możliwość ubiegania się o certyfikat. Oczywiście tylko niewielki procent z nich składa dokumenty do Ministerstwa Finansów o certyfikat. 

Podkreślmy, że certyfikat dotyczy osób, które chcą usługowo prowadzić księgi rachunkowe (prowadzić biuro rachunkowe) albo ubiegać się o stanowiska głównych księgowych w jednostkach sektora finansów publicznych. Dostęp do zawodu księgowego nigdy nie był ograniczany.

Certyfikat księgowy w jednostkach sektora finansów publicznych

Ze zmianami w uor związana jest zmiana w ustawie o finansach publicznych. Zmiana ta ma charakter dostosowawczy wynikający z rezygnacji z wymogu posiadania certyfikatu księgowego albo świadectwa kwalifikacyjnego przez osoby wykonujące zawód usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

W odniesieniu do głównych księgowych jednostek sektora finansów publicznych jedną z przesłanek umożliwiających spełnienie kryteriów do wykonywania tej funkcji będzie nadal certyfikat księgowy lub świadectwo kwalifikacyjne wydane na podstawie przepisów uor. Jest to dotychczas najprostszy sposób uzyskania możliwości dostępu do tego stanowiska. Pytanie: co będzie za kilka lat, gdy dotychczasowi główni księgowi odejdą na emerytur?

Utrzymanie certyfikatu księgowego w jednostkach sektora finansów publicznych, zniechęci  młodych ludzi, aby związać swoją karierę z sektorem samorządowym i państwowym.

Źródło: projekt ustawy z 27 września 2012 r.  o ułatwieniu dostępu do wykonywania zawodów finansowych, budowlanych i transportowych

Tekst opublikowany: 

5 października 2012 r.

Dokumenty o zbliżonej tematyce

Nie jesteś jeszcze użytkownikiem konta Premium Portalu FK?

Tylko w Portalu FK:

  • filmy szkoleniowe dotyczące najbardziej popularnych tematów w księgowości (np.: podatków dochodowych, VAT, rachunkowości), prowadzone przez uznanych ekspertów.
  • informacje o planowanych i aktualnych zmianach przepisów księgowo-podatkowych,
  • wiarygodne interpretacje zmian przygotowane przez zaufanych ekspertów,
  • możliwość indywidualnej konsultacji z ekspertem,
  • mnóstwo wzorów dokumentów, m.in.: deklaracje i formularze do ZUS i dokumenty związane z kontrolą Urzędu Skarbowego.

Strona używa plików cookies.

Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.