Minister Finansów wydał interpretację ogólną, w której uznał, iż wspólnoty mieszkaniowe są podatnikami VAT w zakresie nabycia i dalszej odsprzedaży towarów i usług właścicielom lokali mieszkalnych na potrzeby ich utrzymania. Zaprezentowany pogląd jest całkowicie odmienny od wcześniej prezentowanego. Sprawdź szczegóły.
W dotychczas wydawanych interpretacjach indywidualnych organy podatkowe utrzymywały, iż uiszczane przez właścicieli lokali zaliczki na poczet dostawy energii elektrycznej, cieplnej, usług związanych z dostarczaniem wody czy z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków świadczonych na potrzeby ich lokali są jedynie partycypacją w kosztach nabycia tych mediów. Stojąc na stanowisku, że właściciele lokali z mocy ustawy tworzą wspólnotę mieszkaniową, organy podatkowe uważały, że dostarczanie mediów za pośrednictwem wspólnoty nie może podlegać opodatkowaniu VAT, gdyż byłaby to transakcja zawarta z samym sobą.
Odchodząc od dotychczasowej linii interpretacyjnej, Minister Finansów (w interpretacji z 21 czerwca 2011 r.) podążając śladem orzecznictwa sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego uznał, iż wspólnota mieszkaniowa jest odrębnym podmiotem w obrocie prawnym od właścicieli lokali ją tworzących.
Implikacje dla podatników
Przede wszystkim należy stwierdzić, iż wydana interpretacja ogólna nie jest prawem powszechnie obowiązującym, a zatem nie jest ona źródłem praw i obowiązków podatkowych.
Wspólnoty mieszkaniowe nie mają obowiązku dostosowywać swego postępowania w zakresie rozliczeń mediów z właścicielami lokali. Również organy podatkowe i organy kontroli skarbowej nie mają obowiązku stosowania prawa podatkowego zgodnie ze stanowiskiem zawartym w interpretacji ogólnej.
Wynika to z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2004 r. (sygn. K 4/03), w którym stwierdzono, że art. 14 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: op, w części stanowiącej, że interpretacje ministra właściwego do spraw finansów publicznych wiążą organy podatkowe i organy kontroli skarbowej, jest niezgodny z art. 78 oraz art. 93 ust. 2 zdanie 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W obecnym stanie prawnym dawny art. 14 § 2 odpowiada obecnemu art. 14a op.
| Mimo niewiążącego charakteru interpretacji ogólnej dla organów podatkowych i organów kontroli skarbowej z pewnością należy spodziewać się, że fiskus będzie stosował prawo podatkowe w sposób zgodny ze stanowiskiem wyrażonym przez Ministra Finansów. |
Z uwagi na fakt, iż wydana interpretacja w praktyce dotyczyć będzie rozliczania tzw. mediów przez wspólnotę mieszkaniową, warto zastanowić się nad określeniem momentu, w którym powstaje obowiązek podatkowy.
Moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku dostawy mediów
Zgodnie z art. 19 ust. 13 pkt 1 lit. a i c ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej: ustawa o VAT, w odniesieniu do:
- usług związanych z uzdatnianiem i dostarczaniem wody za pośrednictwem sieci wodociągowych,
- usług związanych z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków,
- usług związanych ze zbieraniem odpadów,
- dostawy energii elektrycznej,
- dostawy energii cieplnej,
- dostawy gazu przewodowego,
Obowiązek podatkowy powstanie w tym właśnie momencie niezależnie od daty faktycznie dokonanej zapłaty oraz sposobu jej płatności (zadatek, rata, zaliczka - płacona przed upływem terminu wynikającego z umowy), jak też momentu wystawienia faktury.
Jeżeli termin płatności nie został określony w umowie, to obowiązek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych, tj. z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi (art. 19 ust. 1 ustawy o VAT). Natomiast jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi nastąpi zapłata części należności, np. w formie zaliczki, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej zapłaty (art. 19 ust. 11 ustawy o VAT).
Wymienione usługi i dostawy towarów mają charakter świadczeń ciągłych, w przypadku których trudno jest jednoznacznie wskazać moment ich wykonania. Przyjmuje się, że w przypadku ustalenia okresów rozliczeniowych świadczenie ciągłe jest wykonane w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego.
Obowiązek podatkowy w przypadku usług dystrybucji energii elektrycznej
Warto zwrócić uwagę, że w odniesieniu do usług dystrybucji energii elektrycznej obowiązek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych (art. 19 ust. 1 ustawy o VAT), a nie na zasadach szczególnych, czyli w terminie płatności jak ma to miejsce dla dostawy energii elektrycznej (art. 19 ust. 13 pkt 1 lit. a ustawy o VAT).
W związku z tym, że zarówno w przypadku dostawy towarów, jak i świadczenia usług przyjmuje się na zasadzie art. 7 ust. 8 oraz art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, że dokonującym świadczenia jest wspólnota mieszkaniowa, to będzie ona stosowała stawkę VAT właściwą dla danego towaru bądź usługi.
Ponieważ nabywcą mediów są właściciele lokalów mieszkalnych będący osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej, wspólnota mieszkaniowa nie ma obowiązku wystawienia faktury (art. 106 ust. 4 ustawy o VAT).
Ponadto, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia w sprawie kas, wspólnoty mieszkaniowe nie mają również obowiązku rejestrowania tej sprzedaży w kasie fiskalnej.
Podstawa prawna: - art. 14a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.),
- art. 7 ust. 8, art. 8 ust. 2a, art. 19 ust. 1, ust. 11, ust. 13 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 106 ust. 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.),
- rozporządzenie Ministra Finansów z 26 lipca 2010 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. nr 138, poz. 930).
- art. 7 ust. 8, art. 8 ust. 2a, art. 19 ust. 1, ust. 11, ust. 13 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 106 ust. 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.),
- rozporządzenie Ministra Finansów z 26 lipca 2010 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. nr 138, poz. 930).
