Problem zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wartości diet przez przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie transportu wywołuje liczne kontrowersje. Brak jasnych uregulowań nastręcza problemów interpretacyjnych zarówno podatnikom, jak i organom podatkowym. Zapoznaj się z najnowszą interpretacją Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, która jest korzystna dla podatników. Na jakiej argumentacji oparł się organ, przeczytasz w tekście.
Stan faktyczny
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej podmiot prowadzący działalność gospodarczą świadczy usługi kierowcy. Prowadząc działalność często wyjeżdża poza terytorium kraju.
Argumentacja podatnika zawarta we wniosku o interpretację podatkową
Zdaniem podatnika wyjazdy są ściśle związane z wykonaniem zadań służbowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, dlatego też może zaliczyć do kosztów wartość diet z tytułu podróży służbowej osób prowadzących działalność gospodarczą do wysokości nie przekraczającej wysokości diet przysługującym pracownikom, określoną w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra.
Stanowisko organu podatkowego
Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 29 czerwca 2010 r. (nr ITPB1/415-494/10/AK) zgodził się ze stanowiskiem podatnika.
Na wstępie zauważył, że zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z ww. przepisu wydatki dotyczące krajowych i zagranicznych wyjazdów służbowych przedsiębiorcy mogą obciążać koszty uzyskania przychodów pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na osiąganie przychodu, bądź też zmierza do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów i wydatki te nie są wyszczególnione jako wydatki niestanowiące takich kosztów w art. 23 ust. 1 tej ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.), dalej: updof.
Podróże służbowe osób prowadzących działalność gospodarczą
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wartości diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących - w części przekraczającej wysokość diet przysługujących pracownikom, określoną w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra (art. 23 ust. 1 pkt 52 updof).
A zatem osobom prowadzącym działalność gospodarczą przysługuje prawo uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów wartości diet za czas podróży służbowych w ramach określonego limitu, tzn. do wysokości diet przysługujących pracownikom.
| Zakresem omawianego unormowania zostały więc objęte osoby prowadzące działalność gospodarczą bez żadnych wyłączeń podmiotowych i przedmiotowych. W szczególności przepis ten nie przewiduje żadnych ograniczeń kręgu osób uprawnionych ze względu na rodzaj lub miejsce wykonywania czynności w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, ani też nie rozróżnia wyjazdu służbowego w celu zawarcia umowy o świadczenie usług, dokonania zakupu środka trwałego czy świadczenia usługi w wykonywaniu zawartej umowy. |
Jedyne ograniczenie ustanowione tym przepisem odnosi się do limitu wartości, która może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów.
Istotny jest związek podróży z działalnością gospodarczą
Zasadniczą przesłanką decydującą o kwalifikacji danego wyjazdu jako podróży służbowej jest jej związek z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Za podróż służbową należy uznać bezpośrednie wykonywanie przez przedsiębiorcę zadań związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą poza siedzibą firmy, zarówno w kraju, jak i poza jego granicami.
Okoliczność, iż podróże stanowią istotę powadzonej działalności gospodarczej nie wyklucza możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wartości diet stanowiących ekwiwalent pieniężny przeznaczony na pokrycie zwiększonych kosztów w czasie podróży służbowych.
Mając powyższe na względzie, o ile podróże zagraniczne, jakie odbywa kierowca, są podróżami służbowymi związanymi z prowadzoną przez niego pozarolniczą działalnością gospodarczą, to w ciężar kosztów uzyskania przychodów tejże działalności może zaliczyć diety związane z tymi podróżami, jednakże wyłącznie w części nieprzekraczającej wysokości diet przysługujących pracownikom, określonej w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra, tj. dla podróży zagranicznych - rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U. nr 236, poz. 1991 ze zm.).
Komentarz eksperta
W mojej opinii wskazana interpretacja jest prawidłowa i potwierdza prezentowaną od lat linię orzeczniczą sądów administracyjnych.
W art. 23 ust. 1 pkt 52 upodf wykluczono z kosztów podatkowych wartość diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą, ale tylko w części przekraczającej, określoną w odrębnych przepisach, wysokość diet przysługujących z tytułu podróży służbowej pracownikom.
Nie ma innych przepisów, które bezpośrednio dotyczyłyby podróży służbowej przedsiębiorcy. Artykuł 23 ust. 1 pkt 52 updof jest pewnym przywilejem podatkowym. Nie zobowiązuje w żaden sposób przedsiębiorcy do wypłaty sobie diet. Takie zobowiązanie byłoby fikcją prawną, ponieważ sprowadzałoby się do przesunięć w zakresie własnego majątku przedsiębiorcy.
Charakter i istota diety mającej stanowić zryczałtowaną rekompensatę dodatkowych kosztów wyżywienia w czasie podróży służbowych niewątpliwie nakazuje uznać, że chodzi o sytuację, w której normalne korzystanie z wyżywienia domowego przez osobę odbywającą podróż służbową jest niemożliwe.
Kiedy mamy do czynienia z podróżą służbową?
W mojej opinii podróżą służbową jest każda podróż osoby prowadzącej działalność gospodarczą, która pozostaje w związku z tą działalnością i ma na celu osiągnięcie przychodu.
Dlatego też diety z tytułu podróży odbywanych przez przedsiębiorców, którzy zajmują się transportem, mogą obciążać koszty uzyskania przychodu.
Przedsiębiorcy mają więc prawo zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wartości diet z tytułu podróży służbowych, do wysokości limitów określonych w odrębnych przepisach dla diet należnych pracownikom, jeżeli podróż miała związek z prowadzoną działalnością i zmierzała do osiągnięcia przychodu. Zasady ustalania wysokości diet z tytułu podróży służbowych określone zostały w dwóch rozporządzeniach Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz.U. nr 236, poz. 1990 z późn. zm.) oraz poza granicami kraju (Dz.U. nr 236, poz. 1991 z późn. zm.).
Sądy administracyjne zgodne co do zaliczania diet przedsiębiorców do kosztów podatkowych
Prawidłowość stanowiska podatników, że przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych ma możliwość zaliczania diet do kosztów uzyskania przychodów, została potwierdzona również m.in. w wyroku WSA w Bydgoszczy z 3 lutego 2010 r., I SA/Bd 930/09, czy też interpretacji dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 27 listopada 2008 r. (nr IBPB1/415-692/08/ESZ).
We wskazanym wyroku WSA opowiedział się za stanowiskiem podatnika wskazując, że zgodnie z definicją słownikową „podróż” definiowana jest jako przebywanie drogi do jakiegoś odległego miejsca, natomiast „służbowy” oznacza dotyczący, wynikający z pracy w jakiejś instytucji. Biorąc pod uwagę, że skarżący w swoje działalności jest sam dla siebie pracodawcą, należy uznać, że odbywane przez niego podróże w ramach świadczonej usługi mają charakter służbowy, gdyż dotyczą jego pracy.
Podstawa prawna: - art. 22, art. 23 ust. 1 pkt 52 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.).
