Wiele wątpliwości wywołuje kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości w sytuacji zawieszenia działalności gospodarczej. Przedsiębiorcy wskazują, że w sytuacji, gdy nie uzyskują przychodów, opodatkowanie podatkiem od nieruchomości powinno nastąpić według niższej stawki. Stanowisko w tej sprawie zajęło Ministerstwo Finansów.
Sprawa ta stała się przedmiotem interpelacji poselskiej (nr 21191), skierowanej do ministra finansów. Zapytano w niej czy możliwa jest zmiana przepisów, która wprost określi sytuację, w której grunty, budynki i ich części związane z prowadzeniem zawieszonej działalności gospodarczej będą podlegały opodatkowaniu według stawek właściwych dla gruntów i budynków pozostałych. Ponadto zapytano czy możliwe jest wprowadzenie przepisów, zgodnie z którymi w czasie zawieszenia działalności gospodarczej przedsiębiorca będzie obciążony podatkiem od nieruchomości według niższej stawki.
W odpowiedzi na interpelację Ministerstwo Finansów wskazało, że uregulowany w ustawie z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613, z późn. zm.), dalej: upol, podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, związanym z posiadaniem określonego majątku. Podatek od nieruchomości w swojej konstrukcji nie nawiązuje do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez wykorzystywanie danej nieruchomości; co do zasady, nie jest również uzależniony od wartości posiadanej nieruchomości.
Podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości
Podstawę opodatkowania tym podatkiem (z wyjątkiem budowli) stanowi powierzchnia gruntów i budynków, nie jest natomiast ważne, jak intensywne jest gospodarcze wykorzystywanie tych nieruchomości i jakie przynosi efekty ekonomiczne.
W konsekwencji grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej zostały zdefiniowane w upol jako grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b upol, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynku, budowli czy gruntu skutkuje zatem tym, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - w rozumieniu upol.
Z uwagi na powyższe, w okresie niewykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej grunty, budynki i budowle nadal pozostają w jego posiadaniu, a czasowe ich niewykorzystywanie lub zawieszenie działalności nie ma znaczenia dla zasadności opodatkowania tych składników majątku stawkami właściwymi dla przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Skutki zawieszenia działalności gospodarczej
Z tych też względów przepis art. 14 ust. 7 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447, z późn. zm.) nie może stanowić podstawy zawieszenia wykonywania przez przedsiębiorcę obowiązków wynikających z upol. Zgodnie z tym przepisem, w stosunku do zobowiązań o charakterze publicznoprawnym zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej wywiera skutki prawne od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej. Skutki zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej dotyczące sfery zobowiązań publicznoprawnych, w tym: podatków i składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne należy analizować bowiem na podstawie przepisów szczególnych, regulujących daną materię.
W związku z tym, że z uwagi na majątkowy charakter podatku od nieruchomości kwestia opodatkowania tym podatkiem w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej nie została unormowana w sposób szczególny, w sprawach związanych z opodatkowaniem tym podatkiem stosuje się zatem, bez żadnych modyfikacji, przepisy upol.
Możliwa zmiana stawki podatku od nieruchomości
Resort finansów podkreślił, że przepisy upol przewidują możliwość zmiany wysokości stawki podatku od nieruchomości dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania - również w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Na podstawie art. 5 ust. 2, 3 i 4 upol, przy określaniu wysokości stawek podatku od nieruchomości dla gruntów, budynków i budowli rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, z uwzględnieniem przepisów dotyczących pomocy publicznej, co pozwala na obniżenie wysokości podatku od nieruchomości w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Ponadto, w myśl art. 7 ust. 3 upol, rada gminy może wprowadzić, w drodze uchwały, inne niż ustawowe zwolnienia przedmiotowe z podatku od nieruchomości, w tym np. dla przedmiotów opodatkowania w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej - również z uwzględnieniem przepisów dotyczących pomocy publicznej.
Niższe stawki podatku także dla budynków mieszkalnych lub ich części
Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest także przesłanką zastosowania niższych stawek podatku od nieruchomości dla budynków mieszkalnych lub ich części, które przed zawieszeniem objęte były stawką właściwą dla obiektów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zmiana zasad opodatkowania w wyniku zawieszenia wykonywania działalności będzie miała miejsce również w przypadku będących w posiadaniu przedsiębiorcy: gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych oraz lasów, zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność rolnicza i leśna. Zawieszenie działalności gospodarczej spowoduje objęcie tych gruntów podatkiem rolnym lub leśnym na zasadach określonych w ustawach: z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r. nr 136, poz. 969, z późn. zm.) i z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. nr 200, poz. 1682, z późn. zm.).
Czy planowane jest podjęcie prac legislacyjnych nad obniżeniem stawki podatku od nieruchomości?
W konsekwencji Ministerstwo Finansów uznało, że obowiązujące obecnie rozwiązania w zakresie możliwości różnicowania wysokości stawki podatku od nieruchomości oraz wprowadzania zwolnień w tym podatku dla przedmiotów opodatkowania w czasie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej są wystarczające. Z uwagi na to resort finansów nie planuje podjęcia prac legislacyjnych nad obniżeniem stawki podatku od nieruchomości dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem zawieszonej działalności gospodarczej.
Warto również podkreślić, że podobne stanowisko w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości w okresie zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej zajęło Ministerstwo Gospodarki w odpowiedzi na interpelację poselską (nr 20459).
Podstawa prawna: - art. 5 ust. 2, 3 i 4, art. 7 ust. 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613, z późn. zm.).
