Odliczeniu od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej podlegają wydatki na cele rehabilitacyjne, ponoszone przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne. Skorzystanie z ulgi jest obwarowane pewnymi warunkami, dlatego też często na tym tle dochodzi do sporów podatników z organami podatkowymi. Sprawdź interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie.
Stan faktyczny
Podatniczka posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w stopniu lekkim, wydane przez Powiatowy Zespół ds. orzekania z powodu chorób układu ruchu i oczu. Z uwagi na fakt, iż od ponad 14 lat podatniczka cierpi na postępującą chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa, zamierza zakupić zestaw rehabilitacyjny (materac, pled, poduszka) - wyrób zarejestrowany w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, który posiada certyfikat Akademii Medycznych. Od 6 maja 1998 r. podatniczka ma ustalony „lekki” stopień niepełnosprawności. Głównym i jedynym źródłem utrzymania podatniczki jest emerytura.
Podatniczka wskazała, iż zestaw rehabilitacyjny będzie służył wyłącznie do osobistego użytku i jest przystosowany do jej niepełnosprawności. Lekarz specjalista reumatolog potwierdził, że przedmiotowy sprzęt jest niezbędny w rehabilitacji i ułatwi podatniczce wykonywanie czynności życiowych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności.
Argumentacja zawarta we wniosku o interpretację podatkową
W zeznaniu rocznym podatniczka chciałaby skorzystać z odliczenia. Uważa, że korzystanie z zestawu rehabilitacyjnego przy postępujących zmianach zwyrodnieniowych kręgosłupa pomoże jej bardziej normalnie funkcjonować w życiu codziennym. Zgodnie z certyfikatami medycznymi wydanymi przez Akademie Medyczne zestaw ten jest niezastąpiony przy leczeniu chorób na tle reumatycznym i zwyrodnieniowym kręgosłupa. Podatniczka nadmienia, że 2 września 2010 r. Powiatowy Zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności postanowił zaliczyć wnioskodawczynię do „umiarkowanego stopnia niepełnosprawności”.
Stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie
Dyrektor Izby Skarbowej w interpretacji z 9 listopada 2010 r., sygn. IPPB4/415-640/10-4/JS, zgodził się ze stanowiskiem podatniczki, stwierdzając, że zakup przez podatniczkę będącą osobą niepełnosprawną z powodu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa zestawu rehabilitacyjnego jest wydatkiem podlegającym odliczeniu od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej.
Powołał się na art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm., dalej: updof), zgodnie z którym podstawę obliczenia podatku z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3, art. 29-30c oraz art. 30e stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 4, 4a-4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2 lub art. 25 updof po odliczeniu kwot wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał ponadto, jakie wydatki można uznać za wydatki na cele rehabilitacyjne uprawniające do odliczeń od dochodu na podstawie przepisów updof.
Za wydatki takie uważa się m.in. wydatki poniesione na:
- adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
- przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
- zakup i naprawę indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego,
- zakup wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
- odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym,
- odpłatność za pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, za pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne,
- opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa, w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2.280 zł,
- utrzymanie przez osoby niewidome, o których mowa w pkt 7, psa przewodnika - w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty określonej w pkt 7,
- leki - w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł, jeśli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki (stale lub czasowo),
- używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczoną do I lub II grupy inwalidztwa albo dzieci niepełnosprawne, które nie ukończyły 16 roku życia, dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne - w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2.280 zł.
| Wysokość wydatków na ww. cele ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie (art. 26 ust. 7c updof). |
Wydatki rehabilitacyjne podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zostały sfinansowane (dofinansowane) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie.
W przypadku, gdy wydatki były częściowo sfinansowane (dofinansowane) z tych funduszy (środków), odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków) lub zwróconą w jakiejkolwiek formie (art. 26 ust. 7b updof).
Stosownie do treści art. 26 ust. 7d updof warunkiem odliczenia wydatków, o których mowa w ust. 7a, jest posiadanie przez osobę, której dotyczy wydatek:
- orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach, lub
- decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną, lub
- orzeczenia o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia, wydanego na podstawie odrębnych przepisów.
Ilekroć jest mowa o osobach zaliczonych do:
- I grupy inwalidztwa - należy przez to rozumieć odpowiednio osoby, w stosunku do których na podstawie odrębnych przepisów orzeczono:
- całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji, albo
- znaczny stopień niepełnosprawności.
- II grupy inwalidztwa - należy przez to rozumieć odpowiednio osoby, w stosunku do których na podstawie odrębnych przepisów orzeczono:
- całkowitą niezdolność do pracy, albo
- umiarkowany stopień niepełnosprawności.
Mając na względzie powołane przepisy należy stwierdzić, że podatnik w ramach ulgi rehabilitacyjnej może odliczyć od dochodu wyłącznie wydatki na zakup sprzętu, urządzeń indywidualnego przeznaczenia niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności.
Należy przy tym dodać, że określenie „indywidualny sprzęt, urządzenia i narzędzia techniczne niezbędne w rehabilitacji” oznacza, że można zaliczyć do nich tylko i wyłącznie sprzęt, urządzenia i narzędzia techniczne, mające cechy sprzętu, urządzeń czy narzędzi o charakterze szczególnym (niestandardowym), konieczne w rehabilitacji osoby niepełnosprawnej i ułatwiające tej osobie wykonywanie czynności życiowych, których utrudnienie wykonania wynika z niepełnosprawności.
| Sprzęt musi posiadać właściwości leczniczo - rehabilitacyjne. |
Pomiędzy rodzajem nabytego sprzętu a rodzajem niepełnosprawności pozostawać musi ścisły związek - zakupiony sprzęt musi być wykorzystywany (używany) w rehabilitacji oraz służyć przywracaniu sprawności organizmu. Cechą zakupionego sprzętu musi być jego indywidualny charakter.
Jak wynika z wyżej powołanych przepisów, ustawodawca wyraźnie określił, które wydatki uznaje za wydatki poniesione na cele rehabilitacyjne związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, uprawniające osobę niepełnosprawną do dokonania odliczeń od dochodu (art. 26 ust. 7a updof).
Właściwym do stwierdzenia, czy dane urządzenie, sprzęt czy narzędzie jest niezbędne w rehabilitacji oraz będzie ułatwiać wykonywanie czynności życiowych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności jest w szczególności lekarz specjalista, który biorąc pod uwagę stan zdrowia konkretnej osoby może ten fakt potwierdzić np. w wydanym zaświadczeniu.
Komentarz eksperta
Stanowisko organu podatkowego należy uznać za prawidłowe.
Osoby niepełnosprawne lub na utrzymaniu których są niepełnosprawni członkowie rodziny mogą od dochodu odliczyć wydatki poniesione w roku podatkowym na cele rehabilitacyjne lub związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych.
Skoro podatnik jest osobą niepełnosprawną, posiadającą orzeczenie o zaliczeniu do grupy umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, to będzie przysługiwało mu uprawnienie do odliczenia od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej wydatków na zakup materaca, pledu, poduszki, które spełniają wymogi sprzętu rehabilitacyjnego.
Przy czym pomocne w celu udowodnienia, że nabyte materiały (materac, pled, poduszka) stanowią indywidualny sprzęt niezbędny w rehabilitacji będzie posiadanie wystawionego przez lekarza specjalistę zaświadczenia lekarskiego, że należy je stosować w związku z orzeczonym stopniem niepełnosprawności.
Odliczeniu będzie podlegała zatem cała kwota wydatku przeznaczonego na materac, pled oraz poduszkę.
Podstawa prawna: - art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.).
