Czy podatnicy opłacający podatek od nieruchomości zlokalizowanych w pasach drogi są traktowani nierówno?

Zdaniem przedsiębiorców użytkujących nieruchomości zlokalizowane w pasie drogowym, którzy nie prowadzą działalności w zakresie eksploatacji autostrad płatnych sytuacja taka prowadzi do nierówności podatników wobec prawa.

Według art. 2 ust. 3 pkt 4 upol nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych.

Pojecie pasa drogowego zostało zdefiniowane w ustawie z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2007 r. nr 19, poz. 115, z późn. zm.), gdzie pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.

Natomiast pojęcie budowli na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości zostało zdefiniowane w art. 1a ust. 1 pkt 2 upol, zgodnie z którym budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

W świetle powyższego na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 upol nie będą podlegały opodatkowaniu zlokalizowane w pasie drogowym np. drogi wraz ze zjazdami, mosty, wiadukty, estakady, tunele - wraz z instalacjami i urządzeniami oraz przejazdy, ogrodzenia, place postojowe, place pod śmietniki i chodniki, ścieżki rowerowe, zatoki autobusowe, o ile budowle te nie będą związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyjątek stanowi eksploatacja autostrad płatnych, jednak w tym przypadku musi być spełniony warunek związku konkretnych budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyłączenie nie dotyczy zatem budowli będących wprawdzie w posiadaniu przedsiębiorcy eksploatującego autostradę płatną, jeśli nie można stwierdzić związku tych budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie eksploatacji autostrad płatnych jest podyktowane publicznym celem takich inwestycji. Warto wspomnieć o tym, że upol zawiera też inne zwolnienia inwestycji o charakterze publicznym z opodatkowania podatkiem od nieruchomości; chodzi tu o zwolnienia przewidziane w art. 7 ust. 1 upol, w tym m.in. dla: budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej (pkt 1) i lotniczej (pkt 3), gruntów i budynków we władaniu muzeów rejestrowanych (pkt 7), gruntów położonych na obszarach objętych ochroną ścisłą, czynną lub krajobrazową, a także budynków i budowli trwale związanych z gruntem, służących bezpośrednio osiąganiu celów z zakresu ochrony przyrody - w parkach narodowych oraz w rezerwatach przyrody (pkt 8).

Na koniec warto wspomnieć, że wprawdzie przepisy upol przewidują zarówno możliwość różnicowania przez rady gminy stawek w podatku od nieruchomości w zależności od rodzaju prowadzonej działalności, poza tym mogą zastosować niższe stawki podatku od nieruchomości lub zwolnienie z opodatkowania innych budowli niż wskazane w art. 2 ust. 3 pkt 4 upol, jednak gminy rzadko korzystają z takich możliwości, chcąc osiągać maksymalne wpływy z podatków lokalnych.