Czy od potwierdzenia zarejestrowania podatnika podatku od towarów i usług jako podatnika VAT należy się opłata skarbowa?

Opłacie skarbowej podlegają indywidualne sprawy z zakresu administracji publicznej oraz dokumenty. W sprawach indywidualnych przedmiotem opłaty skarbowej są podania i załączniki do podań, czynności urzędowe, zaświadczenia i zezwolenia wydawane na wniosek zainteresowanego w postępowaniu w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej. Opłatę skarbową musisz uiścić również przy udzieleniu pełnomocnictwa, wystawieniu weksla oraz od dokumentów zawierających oświadczenie woli poręczyciela. Wykaz przedmiotów opłaty skarbowej, wysokość jej stawek oraz zwolnienia i wyłączenia znajdziesz w załączniku do ustawy z 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 86, poz. 960 ze zm., dalej zwanej ustawą o opłacie skarbowej). Ponieważ konstrukcja tych przepisów jest bardzo nieczytelna powstają często wątpliwości, czy dana czynność podlega opłacie skarbowej, czy też jej nie podlega. W tej kwestii Ministerstwo Finansów wydało niedawno wyjaśnienia.

Wydanie potwierdzenia zarejestrowania podatnika w podatku od towarów i usług jako podatnika VAT podlega opłacie skarbowej w wysokości 152 zł.

W związku z wątpliwościami dotyczącymi pobierania opłaty skarbowej od potwierdzeń zarejestrowania podatników w podatku od towarów i usług jako podatników VAT (art. 96 ust. 13 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, Dz.U. nr 54, poz. 535, dalej nowa ustawa o VAT), Ministerstwo Finansów wydało 27 kwietnia 2004 r. pismo LK-PP- 1134/2/LM/JB/2004.

Podmioty takie jak osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności są zobowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne. Podmioty zwolnione od VAT (na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 nowej ustawy o VAT) lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku (na podstawie art. 43 ust. 1 i art. 82 ust. 3 nowej ustawy o VAT) mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.

Naczelnik urzędu skarbowego rejestruje tych podatników, którzy złożyli zgłoszenie rejestracyjne i potwierdza fakt zarejestrowania jako "podatnika VAT czynnego" lub jako "podatnika VAT zwolnionego". W związku z tym faktem wystawiane jest potwierdzenie rejestracji. Potwierdzenia wydawane przez naczelnika urzędu skarbowego w tym przypadku na podstawie art. 97 ust. 4 nowej ustawy o VAT nie podlegają opłacie skarbowej ani żadnej innej opłacie.

Naczelnik urzędu skarbowego jest również zobowiązany na wniosek potwierdzić, czy podatnik jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny lub zwolniony. Wydanie w tym przypadku potwierdzenia VAT-5 podlega opłacie skarbowej (art. 144 nowej ustawy o VAT). Jest to czynność urzędowa, za którą urząd pobiera opłatę skarbową na podstawie ustawy z 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 86, poz. 960 ze zm., dalej zwanej ustawą o opłacie skarbowej).

Stawki opłaty skarbowej od zaświadczeń określone przepisami III części załącznika do ustawy o opłacie skarbowej są objęte obowiązkiem zapłaty tej opłaty według ogólnej stawki w wysokości 11 zł (ust. 11 część III załącznika do ustawy o opłacie skarbowej). Natomiast zaświadczenia, dla których nie określono odrębnej stawki opłaty skarbowej podlegają opłacie według odrębnie ustalonych stawek. W przypadku opłaty za wydanie potwierdzenia obowiązek opłaty wprowadza ust. 12a części II załącznika do ustawy o opłacie skarbowej. Opłata skarbowa wynosi 152 zł. Opłata, którą musi uiścić wnoszący wniosek może nim być podatnik, osoba trzecia mająca interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktu, czy podatnik jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny lub zwolniony, jest zaświadczeniem w rozumieniu przepisów art. 306a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.).

Wyżej opisane zmiany w ustawie o opłacie skarbowej polegające na określeniu stawki opłaty skarbowej od potwierdzenia zarejestrowania podatnika podatku od towarów i usług jako podatnika VAT czynnego lub podatnika VAT zwolnionego wprowadziła nowa ustawa o VAT artykułem 144.

Nie podlega opłacie skarbowej potwierdzenie zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT UE, którym jest formularz VAT-5 UE. Wydaje je naczelnik urzędu skarbowego na podstawie art. 97 ust. 9 nowej ustawy o VAT.

Przepisy części II załącznika do ustawy, dotyczące czynności urzędowych, zawierają bowiem zamknięty katalog czynności podlegających opłacie skarbowej. Opłacie tej podlegają zatem wyłącznie te czynności urzędowe, które są wymienione w II części załącznika do ustawy o opłacie skarbowej. W katalogu tym nie określono stawki opłaty skarbowej od potwierdzenia zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT-UE.



Wyłączone z opłaty skarbowej jest wydawanie zaświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych.

Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń regulują przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 5 marca 2004 r. w sprawie trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. nr 45, poz. 433).
Przy składaniu wniosku o przyznanie tych świadczeń musisz do niego dołączyć szereg dokumentów, między innymi uwierzytelnioną kopię dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o zasiłek rodzinny, skrócony odpis aktu urodzenia dziecka, określone zaświadczenia, kopie innych dokumentów.

Dla wyjaśnienia tej kwestii Ministerstwo Finansów wydało 19 maja 2004 r. pismo LK-PB- 928/LM/JB/04 Dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru skierowane do Ministerstwa Polityki Społecznej w związku z pismem z 14 kwietnia 2004 r. Dyrektora Departamentu Świadczeń Rodzinnych w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Spraw Społecznych.

Ministerstwo Finansów wyjaśniło w sprawie zaświadczeń o dochodach wydawanych przez naczelników urzędów skarbowych osobom ubiegającym się o świadczenia rodzinne, że w części dotyczącej opłaty skarbowej zasadniczo wydawanie zaświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych jest wolne od opłat (art. 29 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych).
Przepisy ustawy o opłacie skarbowej w art. 2 ust. 1 i 2 oraz w art. 3 ustanawiają wyłączenia z obowiązku zapłaty opłaty skarbowej w określonych sprawach, a zatem w tych przypadkach obowiązek zapłaty opłaty skarbowej w ogóle nie powstaje.

Nie podlegają opłacie skarbowej podania i załączniki do podań, czynności urzędowe, zaświadczenia, zezwolenia oraz dokumenty stwierdzające ustanowienie pełnomocnika oraz ich odpisy (wypisy) między innymi w sprawach świadczeń socjalnych (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o opłacie skarbowej).

Świadczeniami rodzinnymi są zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego oraz świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne (art. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Są to świadczenia socjalne państwa na rzecz rodziny. Ich zwolnienie z opłat umożliwia wsparcie finansowe rodzin, których dochody kształtują się poniżej określonego poziomu, wyjaśnia Ministerstwo Finansów.

Ponieważ świadczenia rodzinne i koszty ich obsługi są finansowane w formie dotacji celowej z budżetu państwa, zatem na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o opłacie skarbowej w sprawach przyznania świadczeń rodzinnych nie powstaje obowiązek zapłaty opłaty skarbowej od podań i załączników do podań, czynności urzędowych, zaświadczeń, zezwoleń oraz dokumentów stwierdzających ustanowienie pełnomocnika oraz ich odpisów (wypisów).

Opłacie skarbowej nie podlegają podania i załączniki do podań oraz wydawane na skutek tych podań zaświadczenia niezbędne do uzasadnienia wniosków w tych sprawach (art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o opłacie skarbowej). W opisanych przypadkach organ wydający zaświadczenie zamieszcza na podaniu oraz wydanym zaświadczeniu adnotację ze wskazaniem podstawy prawnej wyłączenia obowiązku zapłaty tej opłaty (§ 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 5 grudnia 2000 r. w sprawie sposobu pobierania, zapłaty i zwrotu opłaty skarbowej oraz sposobu prowadzenia rejestrów tej opłaty, Dz.U. nr 110, poz. 1176 ze zm.).

Natomiast jeżeli niepodlegające opłacie skarbowej zaświadczenie zostanie użyte w innej sprawie, powstanie wówczas obowiązek zapłaty opłaty skarbowej od tego dokumentu (art. 2 ust. 2 ustawy o opłacie skarbowej), według stawki 11 zł. Stawkę tę określa ust. 11 części III załącznika do ustawy o opłacie skarbowej.
W świetle powołanych przepisów decydujące kryterium do wyłączenia obowiązku zapłaty opłaty skarbowej stanowi okoliczność, w jakiej sprawie zostanie użyte zaświadczenie o dochodach wydawanych przez naczelników urzędów skarbowych osobom ubiegającym się o świadczenia rodzinne, podkreśla Ministerstwo Finansów.

Autor: Wiesław Adamczyk, doradca prawny