Od 22 października 2009 r. w wyniku nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu jednym z podmiotów obowiązanych do stosowania przepisów tej ustawy stały się podmioty zajmujące się usługowym prowadzeniem ksiąg rachunkowych. Nowelizacja ustawy dała biurom rachunkowym 6 miesięcy na przygotowanie wewnętrznych procedur.
Od 22 kwietnia 2010 r. biura rachunkowe powinny posiadać pisemne procedury stosowania obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy.
Procedura ta powinna określać:
- w jaki sposób biuro rachunkowe dokonuje rejestracji transakcji,
- w jaki sposób biuro rachunkowe ocenia i analizuje ryzyko,
- jaka procedura przekazywania informacji o transakcjach do GIIF obowiązuje w biurze,
- postępowanie służące identyfikacji osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne.
Ocena bieżącego ryzyka
Następnym krokiem jest stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego oraz ocenianie i analizowanie na bieżąco ryzyka występowania podejrzanych transakcji. Ustawa wskazuje, że stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego ma polegać na:
- identyfikacji klienta,
- weryfikacji klienta,
- pozyskiwaniu informacji na temat zamierzonego celu zawierania przez klienta relacji z biurem rachunkowym.
Zwróć uwagę, że wzmożone środki bezpieczeństwa finansowego ustawa nakazuje stosować wobec:
- klientów, którzy np. nie zawierają umowy z biurem osobiście albo posługują się pełnomocnikami (tj. nie są obecni osobiście przy identyfikacji), oraz
- osób publicznych (oraz osób z nimi powiązanych).
Rejestr transakcji
Kolejnym obowiązkiem jest analizowanie i prowadzenie rejestru transakcji wątpliwych lub podejrzanych, tj. takich, co do których istnieje podejrzenie, że mogą mieć związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu. Jeżeli więc przy okazji realizowania umowy z klientem, tj. świadczeniu na jego rzecz usług księgowych, biuro rachunkowe dowie się o przeprowadzaniu podejrzanych transakcji, powinno taki fakt zaznaczyć w rejestrze.
Prawidłowo prowadzony rejestr powinien zawierać następujące informacje:
- dane identyfikujące strony transakcji,
- rodzaj transakcji, data jej przeprowadzenia, kwota i waluta transakcji,
- numery rachunków bankowych wykorzystanych do przeprowadzenia transakcji, jeżeli biuro ma takie dane,
- uzasadnienie podejrzenia - w przypadku transakcji wątpliwych (w tym: miejsce, data i sposób złożenia dyspozycji przeprowadzenia takiej transakcji, jeżeli biuro ma takie dane),
- inne posiadane przez biuro informacje o podmiotach zaangażowanych w transakcje.
Przekazanie informacji do GIIF
Biuro powinno niezwłocznie przekazać do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej informacje o zarejestrowanych wątpliwych transakcjach. W tym celu wystarczy wypełnić odpowiedni formularz dostępny na stronie internetowej GIIF (www.giif.mofnet.gov.pl).
Należy dodać, że osoby działające w imieniu lub interesie instytucji obowiązanej, które odmawiają przekazania Generalnemu Inspektorowi informacji lub dokumentów bądź przekazują nieprawdziwe lub zatają prawdziwe dane dotyczące transakcji, rachunków lub osób, podlegają karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Zgodnie z komunikatem opublikowanym przez GIIF na stronie Ministerstwa Finansów biura rachunkowe są zwolnione z obowiązku rejestracji transakcji „podejrzanych” oraz przekazywania ich do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych. Delegacja ustawowa do wydania przepisów wykonawczych wejdzie w życie w 8 października 2010 r.
Niedopełnienie obowiązku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego przez biuro rachunkowe może kosztować nawet 750 tys. zł, a w przypadku naruszenia obowiązku szkolenia pracowników - do 100.000 zł. Prawo do nakładania kar za naruszenie obowiązków wymienionych w ustawie uzyskał wyłącznie GIIF. Prawa takiego nie mają organy kontroli skarbowej, które jednak mają uprawnienia do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązków nałożonych przez ustawę.
Podstawa prawna: - art. 16 ustawy z 25 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 166, poz. 1317),
- art. 10a ustawy z 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 46, poz. 276).
- art. 10a ustawy z 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 46, poz. 276).
