W Sejmie znajduje się rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy. Ustawa przewiduje m.in., aby pracowników korzystających z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego objąć w tym czasie szczególną ochroną stosunku pracy w zakresie, w jakim z takiej ochrony korzystają pracownicy przebywający na urlopie macierzyńskim. Jakie jeszcze inne zmiany przewiduje projekt ustawy dowiesz się z tekstu.
1. Szczególna ochrona dla pracowników korzystających z dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, a także z urlopu ojcowskiego
Przypomnijmy, że ustawa z 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy wprowadziła, od 18 stycznia 2009 r., gwarancję w zakresie trwałości stosunku pracy dla pracowników korzystających z urlopu macierzyńskiego i z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.
Przepis art. 1832 Kodeksu pracy, dalej kp zapewnia takim pracownikom po zakończeniu urlopu powrót do pracy:
- na dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie jest to możliwe,
- na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu lub
- na innym stanowisku odpowiadającym kwalifikacjom zawodowym
za wynagrodzeniem za pracę, jakie otrzymywaliby, gdyby nie korzystali z urlopu.
W noweli kp. proponuje się, aby taka sama ochrona dotyczyła również pracowników korzystających z dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, a także z urlopu ojcowskiego.
Z tej ochrony pracownicy będą mogli dopiero skorzystać w 2010 r. i w latach następnych, ponieważ skorzystanie z dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub z dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego będzie możliwe po raz pierwszy od dnia 1 stycznia 2010 r. Również od 1 stycznia 2010 r. pracownicy - ojcowie po raz pierwszy będą mieli możliwość skorzystania z urlopu ojcowskiego.
2. Szczególna ochrona dla pracowników korzystających z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego
Aktualnie obowiązujące przepisy kp nie przewidują dla pracowników korzystających z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego szczególnej ochrony stosunku pracy, w zakresie, w jakim z ochrony takiej korzystają pracownicy na urlopie macierzyńskim. Rzecznik Praw Dziecka oraz Rzecznik Praw Obywatelskich postulują, aby objąć pracowników korzystających z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego ochroną stosunku pracy wynikającą z przepisów art. 177 kp.
Nowelizacja kp wprowadza zmianę w przepisie art. 183 § 1 zdanie drugie kp, dotyczącym urlopu adopcyjnego, która polega na uzupełnieniu katalogu przepisów kp dotyczących urlopu macierzyńskiego odpowiednio stosowanych w przypadku urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego o art. 177 kp.
W konsekwencji pracownicy korzystający z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz z dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego będą mieli taką samą ochronę stosunku pracy, z jakiej korzystają pracownicy przebywający na urlopie macierzyńskim.
3. Ujednolicenie standardów ochronnych
Nowela kp przewiduje maksymalne zrównanie sytuacji prawnej wszystkich pracowników - rodziców w zakresie objęcia określonymi uprawnieniami i zasadami przewidzianymi w kp. Chodzi tutaj o pracowników korzystających z urlopu macierzyńskiego (podstawowego i dodatkowego), z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (podstawowego i dodatkowego) oraz z urlopu ojcowskiego.
Aktualnie największy katalog takich uprawnień i zasad mają pracownicy korzystający z urlopu macierzyńskiego (art. 45 § 3, art. 47, art. 50 § 5, art. 57 § 2, art. 163 § 3, art. 165 pkt 4, art. 166 pkt 4, art. 177, art. 180 § 5 i § 6, art. 180 § 61, 62 i 63, art. 180 § 7, art. 1801§ 2, art. 1831 § 1, art. 1832 kp).
Jak wynika z projektowanej ustawy to zrównanie sytuacji prawnej pracowników korzystających z dodatkowego urlopu macierzyńskiego, urlopu adopcyjnego (podstawowego i dodatkowego) oraz z urlopu ojcowskiego - z pracownikami korzystającymi z urlopu macierzyńskiego polegałoby na uzupełnieniu katalogu przepisów wymienionych w:
- art. 1821 § 6 kp - w odniesieniu do pracowników korzystających z dodatkowego urlopu macierzyńskiego,
- art. 1821 § 6 kp o art. 45 § 3 kp oraz art. 180 § 61, 62 i 63 kp,
- art. 183 § 1 kp zdanie drugie o art. 45 § 3 kp, art. 47 kp, art. 50 § 5 kp, art. 57 § 2 kp, art. 163 § 3 kp, art. 165 pkt 4 kp, art. 166 pkt 4 kp i art. 1801 § 2 kp, uwzględniając także powołanie art. 177 kp - w odniesieniu do pracowników korzystających z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
- uzupełnieniu katalogu przepisów wymienionych w art. 183 § 1 zdanie drugie o art. 45 § 3, art. 47, art. 50 § 5, art. 57 § 2, art. 163 § 3, art. 165 pkt 4, art. 166 pkt 4 i art. 1801 § 2, uwzględniając także powołanie art. 177 kp,
- art. 183 § 4 kp o art. 45 § 3 kp, art. 47 kp, art. 50 § 5 kp, art. 57 § 2 kp, art. 163 § 3 kp, art. 165 pkt 4 kp, art. 166 pkt 4 kp, art. 180 § 61, 62, 63 kp i art. 1801 § 2 kp, uwzględniając także powołanie art. 177 kp - w odniesieniu do pracowników korzystających z dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
- art. 1823 § 3 kp o art. 45 § 3 kp - w odniesieniu do pracowników korzystających z urlopu ojcowskiego.
4. Doprecyzowanie przepisów
Ponadto nowela kp precyzuje i porządkuje obecne przepisy. Chodzi o:
- doprecyzowanie w art. 1867 kp terminu na złożenie wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego,
- zmianę art. 1891 kp, która polega na zachowaniu w katalogu artykułów kp. powołanych w tym przepisie wyłącznie tych, które określają uprawnienia pracownicze związane z rodzicielstwem, z których może korzystać jeden z rodziców lub opiekunów dziecka, jeżeli oboje są zatrudnieni. Nowela proponuje pominięcie w tym katalogu art. 1861, art. 1862, art. 1863, art.1864 i art.1865 kp, które dotyczą sytuacji pracownika korzystającego z urlopu wychowawczego.
Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Podstawa prawna: rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy (druk sejmowy nr 2223).
