Przekształcenie działalności w spółkę z o.o. - czy możliwa jest sukcesja podatkowa?

Spółka kapitałowa utworzona na bazie przedsiębiorstwa prowadzonego wcześniej przez osobę fizyczną jest nowym podatnikiem w zakresie podatku od towarów i usług - poznaj szczegóły odpowiedzi.

Od 1 lipca 2011 r. obowiązują nowe przepisy kodeksu spółek handlowych (ksh), zgodnie z którymi przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą i wpisany do ewidencji działalności gospodarczej może przekształcić się w jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością lub jednoosobową spółkę akcyjną. Wcześniej ksh nie przewidywał takiej możliwości.

Takie przekształcenie przedsiębiorstwa osoby fizycznej w jednoosobową spółkę kapitałową jest korzystne dla przedsiębiorcy, ponieważ spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy. W szczególności są to zezwolenia, koncesje, chyba że przejście tych praw i obowiązków na spółkę przekształconą zostanie wyłączone na mocy przepisów szczególnych.

Spółka przekształcona jest automatycznie stroną wszelkich stosunków cywilnoprawnych, jak również administracyjno-prawnych, których stroną było przedsiębiorstwo przekształcane, bez konieczności sporządzania jakichkolwiek aneksów do zawartych umów, czy bez konieczności występowania do organów administracji publicznej o przyznanie nowych koncesji czy zezwoleń.

W związku z przekształceniem przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną w spółkę kapitałową ustawodawca wprowadził solidarną odpowiedzialność tego przedsiębiorcy i utworzonej przez niego spółki za zobowiązania podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, a powstałe do dnia przekształcenia. Przedsiębiorca, będący osobą fizyczną, odpowiada za to całym swoim majątkiem. Zgodnie z przepisami ksh dniem przekształcenia jest dzień wpisu spółki kapitałowej do rejestru (KRS).

Jednocześnie należy zauważyć, że nie rozszerzono przepisów Ordynacji podatkowej (op) o sukcesji praw i obowiązków podatkowych w przypadku przekształcenia osoby fizycznej w spółkę kapitałową. W art. 93, 93a op zostały wymienione inne przykłady przekształceń, fuzji, przejęć, które taką sukcesję oznaczają, nie ma jednak wśród nich przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną w spółkę kapitałową. Oznacza to brak sukcesji w sferze podatkowej.

W przypadku podatku dochodowego brak takiej sukcesji jest zrozumiały, ponieważ przedsiębiorca przed przekształceniem jest podmiotem podatku dochodowego od osób fizycznych, a po przekształceniu w spółkę kapitałową - podmiotem podatku dochodowego od osób prawnych.

Wobec braku sukcesji w sferze VAT nowo powstała spółka nie przejmie prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT, które nabył przedsiębiorca. Z punktu widzenia tego podatku przedsiębiorca i powstała na jego bazie spółka to odrębni podatnicy. Dlatego jeden z tych podmiotów, tj. spółka, w związku z przekształceniem musi dokonać rejestracji w VAT, a drugi, tj. przedsiębiorca, wyrejestrowania.

Zasady prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących oraz obowiązki podatników w tym zakresie określają m.in. przepisy rozporządzenie w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące. W tym rozporządzeniu brak jest regulacji dotyczących postępowania podatnika z kasami rejestrującymi w przypadku przekształcenia działalności przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

Rozporządzenie to natomiast zawiera regulacje odnoszące się do warunków koniecznych do używania kas. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że pamięć fiskalna kasy użytkowanej przez przedsiębiorstwo podlegające likwidacji staje się bezużyteczna w związku z tym istnieje konieczność jej likwidacji zgodnie z przepisami rozporządzenia. Przepisy mówią o pamięci fiskalnej, zatem należy dokonać likwidacji pamięci fiskalnej, a nie kasy rejestrującej.

Dopuszczalna jest wymiana modułu z pamięcią fiskalną kasy rejestrującej, pod warunkiem, że konstrukcja urządzenia umożliwia instalację nowego modułu fiskalnego. Jeśli jednak wymiana modułu nie będzie możliwa, nowo powstała spółka z ograniczoną odpowiedzialnością będzie musiała nabyć kasy fiskalne i wówczas będzie mogła skorzystać z ulgi na ich zakup.